CAIN WEERSPREEKT NIEUWE BESCHULDIGINGEN

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Herman Cain heeft diep in zijn geheugen gegraven en weet het zeker: hij heeft Sharon Bialek nooit gezien en haar naam doet ook geen belletje rinkelen. Bialek is één van de vier vrouwen die presidentskandidaat Cain van ongepast seksueel gedrag beschuldigt, maar Cain ontkent het in alle toonaarden. ,,Ik ben nooit ongepast geweest met iemand. Punt uit.”
Vlak voor zijn persconferentie, gisteren, trad er een tweede vrouw in de openbaarheid. Karen Kraushaar is nu woordvoerder bij het Amerikaanse ministerie van financiën, maar werkte in de jaren negentig bij de National Restaurant Association, waar Cain de baas was. In de New York Times zei ze te overwegen samen met de andere drie vrouwen haar verhaal te doen. ,,Zodat het bewijs in z’n geheel beschouwd kan worden.”
Maandag vertelde Sharon Bialek tijdens een persconferentie met onvaste stem dat Cain onder haar plooirok had gegrepen en haar hoofd richting zijn kruis had gebracht. Cain sloeg terug met zijn eigen, bizarre persconferentie, waarin hij zich liet introduceren door zijn advocaat, zoals Bialek dat ook deed. Advocaat Lin Wood stelde dat Cain vals beschuldigd werd en dat hij ‘een goede en fatsoenlijke man’ is. Vervolgens nam Republikein Cain zelf het woord om te zeggen dat hij nu niet en nooit niet uit de presidentiële race zal stappen. ,,Sommige mensen willen niet dat Herman Cain president wordt”, sprak Cain over zichzelf in de derde persoon enkelvoud. Hij ziet het als één groot complot om hem, als zakenman, buiten het Witte Huis te houden.
Op de vraag of hij bereid zou zijn tot een leugendetectortest, antwoordde Cain: ,,Ja, absoluut.” Om te vervolgen met: ,,Als ik er een goede reden voor zou hebben.” Het is niet duidelijk of hij daarvoor zou slagen, aangezien een radiopresentatrice gisteren stelde dat ze Cain en Bialek een maand geleden nog op een bijeenkomst van de conservatieve Tea Party-beweging heeft gezien; ze zouden er kort met elkaar hebben gesproken.
De geschiedenis leert dat seksschandalen Amerikaanse politici niet de kop hoeven te kosten. Bill Clinton werd in 1992 president ondanks Gennifer Flowers die riep dat ze een affaire met hem had. Arnold Schwarzenegger werd in 2003 een week voor de gouverneursverkiezingen in Californië door 15 vrouwen beschuldigd van ongepast gedrag, maar werd toch gekozen. Kan Cain ondanks het schandaal kans maken op de Republikeinse nominatie?
Cain kon afgelopen weekend even opgelucht ademhalen, omdat zijn drie beschuldigers anoniem wilden blijven. Als tv-zenders niemand hebben om te interviewen, bloeden aantijgingen als deze snel dood. Nu Bialek in de schijnwerpers is getreden en Kraushaar mogelijk volgt, kunnen de Amerikaanse media de beschuldigingen tegen de Republikeinse presidentskandidaat een gezicht geven.
Als die beschuldigen ondanks Cains stellige ontkenning waar zijn, kan het zijn campagne opblazen. Het verschil met Clinton en Schwarzenegger is groot. Clinton bleek later inderdaad een relatie met Flowers te hebben gehad – met wederzijdse toestemming. Schwarzenegger bood zijn excuses aan voor zijn ongepaste gedrag. Als de lezing van Bialek klopt, heeft Cain zich schuldig gemaakt aan aanranding. Het is de vraag of zijn potentiële kiezers hem daarmee weg laten komen. Een peiling van Reuters liet gisteren al zien dat 40 procent van de Republikeinen na de persconferentie van Bialek een minder positief beeld heeft van Cain.

INGEWIKKELD GEPUZZEL MET BOTTEN OP HAWAII

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
HONOLULU (GPD) – Ooit stuurde een legerkapelaan een brief naar een vrouw in Amerika. Haar man was in Korea omgekomen, schreef hij, gecondoleerd. Maar het lichaam van de soldaat kwam nooit in de Verenigde Staten aan. Sterker nog: het stoffelijk overschot is tot de dag van vandaag niet gevonden. De ontredderde weduwe bleef met een gebroken hart en veel vragen achter.
Op Hawaii, op de militaire basis Pearl Harbor/Hickam, werkt een speciaal team van de Amerikaanse krijgsmacht om nabestaanden als deze weduwe eindelijk antwoorden te geven. JPAC is belast met de identificatie van nog altijd bijna 84 duizend vermiste Amerikaanse soldaten.
Achter glas, in een lab in één van de prefab-gebouwen waaruit JPAC nu bestaat, pakt een vrouw in een witte doktersjas een bruinig botje en bestudeert het terwijl ze het almaar ronddraait achter een vergrootglas. Op de rechthoekige tafel ligt een bijna compleet menselijk skelet. Op de andere tafels liggen óók botten; soms zijn het er maar een paar.
Het lijkt een onderzoekslaboratorium waarin misdaden worden opgelost. Maar hier weten ze hoe de mensen om het leven zijn gekomen. Ze weten alleen niet wie het zijn. Zeker is alleen dat het Amerikaanse militairen zijn, die om het leven kwamen in Korea, Vietnam en de Tweede Wereldoorlog. 
In het lab liggen de stoffelijke resten van 250 mensen. Een tiental ligt uitgestald op de tafels en wordt door forensisch antropologen onderzocht. Anderen wachten in een bruine doos op identificatie, een proces dat soms jaren kan duren.
Miranda Jans is één van de teamleden die de ingewikkelde puzzel op moet lossen. De medisch bioloog werkt een jaar op Hawaii en spreekt met Limburgse tongval over haar werk, histologie. Door dunne plakjes bot te onderzoeken, komt ze veel te weten over wat er na de dood met een militair is gebeurd. ,,Maar ik kijk ook of bot menselijk is of van een dier. Of helemaal geen bot is.” 
De opgravingsteams die JPAC op basis van onderzoek van hun historici naar alle uithoeken van de wereld stuurt – Korea, Laos, Cambodja, Vietnam, maar ook naar Europa – brengen veel terug naar het lab op Hawaii. Verslagen van interviews met dorpsgenoten en eventuele ooggetuigen, maar ook dozen vol materiaal. Jans’ collega, forensisch antropoloog Paul Emanovsky, pakt als voorbeeld een ivoorkleurig rond stukje. Zowel Emanovsky als Jans zagen het aanvankelijk aan voor een stuk van een menselijke knieschijf. ,,Maar het bleek een stuk verbrand plastic”, lacht Emanovsky.
Vorige week droeg de Nederlandse bergingsdienst van Defensie de menselijke resten van twee Amerikaanse militairen over aan de forensisch antropologen van JPAC. Zij werden gevonden in een veld bij Groesbeek. Die liggen nu in dozen te wachten op nadere identificatie. Want adjudant Geert Jonker, het hoofd van de Nederlands bergingsdienst, kan op basis van zijn eigen onderzoek wel ‘een idee’ hebben wie de Amerikaanse militairen zijn, voor een positieve identificatie wordt 100 procent zekerheid vereist.
En dat proces gaat traag, legt forensisch antropoloog Emanovsky uit, die sinds de populaire serie Bones niet meer hoeft uit te leggen wat zijn werk inhoudt. Zelfs als er een naamplaatje, dog tags, bij de botten wordt gevonden. ,,We willen 100 procent zeker zijn.” Daarom wordt er eerst een bijzonder soort dna gewonnen uit de botten, dna dat gelinkt kan worden aan familieleden aan de kant van de moeder van de soldaat. ,,Het duurt maanden en maanden voordat die resultaten terug zijn. Ik bekijk de schedel om te zien of het om een man gaat – in die tijd waren er alleen mannelijke militairen – bestudeer de rugwervels om te zien hoe lang de militair was. En door de dikte van het kraakbeen kan ik een inschatting maken van de leeftijd.”
Forensisch tandartsen vergelijken vervolgens de gebitsgegevens, foto’s van militairen worden vergeleken met die van de schedel en soms wordt er ook gekeken naar de sleutelbeenderen. In die tijd werd er immers van alle soldaten als tuberculosecontrole een  röntgenfoto gemaakt. Emanovsky: ,,We hebben ontdekt dat sleutelbeenderen ook bij iedereen uniek zijn.”
Pas als alle puzzelstukjes op hun plaats liggen, durven de historici van JPAC een positieve identificatie te maken. Dat gebeurde tot nu toe 1713 keer, ongeveer 100 keer per jaar. Het Amerikaanse congres heeft recent besloten dat JPAC dat aantal moet verdubbelen. Er wordt momenteel een nieuw laboratoriumcomplex gebouwd om dat mogelijk te maken.
Na een identificatie stelt een andere dienst van defensie de naaste familieleden van de militair op de hoogte. De botten worden aan hen overgedragen voor een herbegrafenis. ,,Dat moment waarop we zeker weten wie het is, is fantastisch”, weet historicus Nicole Rhoton. ,,Dat je een familie na al die jaren eindelijk rust kunt geven, maakt dit werk zo bevredigend.”

De Amerikaanse vermisten per oorlog
Koude Oorlog: 25
Vietnam: 1700
Korea: 8000
Tweede Wereldoorlog: 74.000

OVER JPAC
JPAC (Joint POW/MIA Accounting Command) werd in 2003 samengesteld uit al bestaande diensten van de Amerikaanse defensie en moet de gemaakte belofte nakomen om alle uitgezonden Amerikaanse militairen thuis te laten komen. Als locatie werd Hawaii gekozen, een centraal gelegen locatie voor opgravingsmissies in Zuidoost Azië. Er werken tussen de 400 en 450 mensen, voor de helft defensiepersoneel, afkomstig uit alle krijgsmachtonderdelen, en voor de helft burgerpersoneel. Achttien teams reizen continu de wereld rond om verschillende locaties resten van Amerikaanse soldaten te zoeken. JPAC heeft een jaarlijks budget van ongeveer 70 miljoen dollar (51 miljoen euro).

DE REPUBLIKEINSE STOELENDANS

De Amerikaanse presidentsverkiezingen worden zondag over een jaar gehouden, maar de campagne om uit te maken wie de Republikeinse uitdager van Barack Obama wordt, is al maanden in volle gang.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Om maar meteen met de deur in huis te vallen: zo spannend als tijdens de voorverkiezingen van 2008 wordt het nooit meer. Toen namen bij de Democraten giganten Barack Obama en Hillary Clinton het tegen elkaar op en die waren aan elkaar gewaagd. Bij de Republikeinen zal het volgend jaar niet tot een dergelijke strijd komen. Met nog een jaar te gaan tot de verkiezingen, ontbreken de titanen.
De verkiezingen kunnen dan wel pas over een jaar worden gehouden, de Republikeinse kandidaten gingen al negen keer met elkaar in debat – de eerste was al in mei – en Henry Brady, hoofd van de faculteit openbaar bestuur aan de prestigieuze Berkeley universiteit in Noord-Californië, bestudeerde ze allemaal. Het leerde hem veel over de kandidaten en de interesse die zij bij de media en kiezers opwekken.
Zo zag hij dat er telkens weer een nieuw snoepje van de week was. Politicoloog Brady noemt dat ‘een merkwaardige stoelendans’. ,,Ik ben verbaasd over de snelheid waarmee zo vroeg in de race de aandacht al verlegd wordt van de ene naar de andere kandidaat.”
Maar de laatste weken heet het ‘snoepje’ Herman Cain. De zwarte kandidaat heeft niet meer bestuurlijke ervaring dan het leiden van een pizzabedrijf, maar dat lijkt nu juist hetgene te zijn dat veel Republikeinen aanspreekt. Hij kwam met zijn 9-9-9-plan, 9 procent inkomensbelasting, omzetbelasting en btw.
Het werd geridiculiseerd, maar in de peilingen deed Cain het steeds beter. In Iowa, de staat waarin de kandidaten op 3 januari als eerste de krachten meten, gaat hij zelfs aan kop. Cain is anders, fris, geen standaard politicus. Maar met in de belangstelling staan heeft hij geen ervaring.
Dat werd afgelopen week pijnlijk duidelijk, toen politiek blad Politico openbaarde dat Cain eind jaren negentig als baas van de Amerikaanse restaurantbond twee vrouwen seksueel zou hebben geïntimideerd. Eén van hen zou volgens de New York Times zelfs een jaarsalaris als schikking hebben meegekregen.
Terwijl komieken grappen dat Cain nu pas echt geschikt is voor het presidentschap, ging de kandidaat zelf in het defensief. Nadat de expliciete ontkenning door gevonden bewijzen onhoudbaar werd, volgden uitvluchten en smoesjes. En dat zou de stijging in de peilingen wel eens tot een abrupt einde kunnen brengen.
Voor Cain was het Rick Perry die tot snoepje van de week werd uitgeroepen. De gouverneur van Texas doet het ook goed bij de conservatieve Tea Party. Verslaggevers rukten massaal uit naar Texas om op zoek te gaan naar Perry’s ‘roots’. Het gouverneurschap van Texas had met George W. Bush immers al eerder een president voortgebracht. Bovendien doet Perry het goed in Texas en kan hij met zijn verdiensten trots de boer op. En als een regisseur iemand mocht casten voor de rol van president, koos hij Perry. Hij komt immers sterk en machtig over.
Maar bij de debatten bleef er niks over van zijn presidentieel statuur. Hij leek in de leer te zijn geweest bij Job Cohen: hij hakkelde en kwam niet uit zijn woorden. Perry kreeg zoveel kritiek, dat hij twijfelt of hij nog aan debatten mee moet doen. Zijn campagneteam probeerde de schade te beperken door te zeggen dat Perry ‘geen prater is, maar een doener’.
Afgelopen week sprak Perry in New Hampshire. Politicoloog Brady, die aanvankelijk hoge verwachtingen had van Perry, keek naar de televisie en dacht: ,,Jeetje, het gaat helemaal mis.” Perry leek dronken. ,,Het was meer een komische act dan een praatje van een serieuze presidentskandidaat.”
Het bewees voor Brady eens te meer dat er maar één man is die kans maakt op de Republikeinse nominatie: Mitt Romney. De oud-gouverneur van Massachusetts deed al eerder een gooi naar het presidentschap, maar dat mislukte. Nu ziet het er voor hem gunstiger uit. ,,Dat komt eigenlijk alleen omdat er geen betere kandidaat is”, zegt Brady.
Terwijl Amerikanen juist zo houden van een strijd tussen drie personen: de favoriet, de uitdager en een ‘vreemde eend in de bijt’. Volgens Brady zal Romney straks de favoriet zijn, maar zijn de andere plekken nog te vergeven. Hij ziet Cain wel in de rol van uitdager mits het huidige schandaal hem niet de kop kost. Perry of Michele Bachmann, een andere Tea Party-kandidaat en de enige vrouw, zouden dan stuivertje wisselen om de plek als ‘vreemde eend in de bijt’.
Het is een publiek geheim dat de Grand Old Party (GOP) niet heel blij is met Romney en tot een paar weken geleden nog actief andere, betere kandidaten probeerde te ronselen zoals gouverneurs Chris Christie (New Jersey) en Mitch Daniels (Indiana). Zij bedankten voor de eer.
Hoewel Romney niet wordt omarmd door de Republikeinse partij is hij volgen Brady wel heel verkiesbaar. Hij is namelijk de enige kandidaat die ook de onafhankelijke kiezer, die zich niet heeft geregistreerd als Republikein of Democraat, aanspreekt. ,,En die onafhankelijke kiezers zijn nodig om tot president gekozen te worden.” Het enige wat Romney moet doen is geen fouten maken. ,,Als hij zichzelf niet in de voet schiet, dan is het een gelopen race.”

DE KANDIDATEN
– Mitt Romney (64).
Is oud-gouverneur van Massachussets.
Bijzonderheden: Kreeg veel kritiek op het systeem voor universele gezondheidszorg dat hij in zijn staat ontwikkelde dat erg lijkt op de door de Republikeinen verguisde hervormingsplannen van Obama.
Plus: Heeft de beste papieren omdat hij de onafhankelijke kiezers aanspreekt
Min: Is niet bijzonder geliefd binnen zijn partij.

– Rick Perry (61).
Is gouverneur van Texas.
Bijzonderheden: Zat in het Texaanse parlement als Democraat, werkte voor de campagne van Al Gore, maar stapte in 1989 over naar de Republikeinen.
Plus: Heeft als gouverneur een goede bestuurlijke basis voor het presidentschap.
Min: Komt niet uit de verf in de debatten.

– Herman Cain (65).
Was oud-directeur van Godfather’s Pizza.
Bijzonderheden: Kwam meermaals onder vuur te liggen. Meende eerst dat abortus een persoonlijke keus is die moet worden overgelaten aan vrouwen, maar na kritiek zei hij mordicus tegen abortus te zijn.
Plus: Spreekt klare taal, is het Republikeinse antwoord op Obama.
Min: Heeft geen enkele politieke ervaring.

– Michele Bachmann (55).
Is congreslid uit Minnesota en juriste.
Bijzonderheden: Zegt keer op keer 28 kinderen (vijf biologische, 23 pleegkinderen) te hebben.
Plus: Spreekt de religieus conservatieven aan.
Min: Gematigde Republikeinen moeten niks van haar hebben.

– Jon Hunstman (51).
Was Obama’s ambassadeur in China en gouverneur van Utah.
Bijzonderheden: is mormoon, verre familie van Mitt Romney, reist altijd economy class en draagt zijn eigen tassen.
Plus: Spreekt als gematigde kandidaat ook het politieke midden aan.
Min: Kampt met het pro-Obama-imago en is vrij onzichtbaar.

– Rick Santorum (53).
Is senator namens de staat Pennsylvania en jurist.
Bijzonderheden: Heeft een ‘google-probleem’: tik zijn achternaam in en zie hoe die ook in verband wordt gebracht met anale seks.
Plus: Zijn politieke ideeën spreken conservatieven aan.
Min: is saai.

– Ron Paul (76).
Is afgevaardigde uit Texas en arts.
Bijzonderheden: Deze nestor deed twee keer eerder een gooi naar het presidentschap.
Plus: Zegt wat hij wil.
Min: Zegt wat hij wil.

– Newt Gingrich (68).
Is oud-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en historicus.
Bijzonderheden: Kreeg als enige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden een berisping voor een schenden van de eigen regels.
Plus: Hielp de Republikeinen in 1994 aan een enorme overwinning bij de congresverkiezingen door het door hem geschreven Contract with America.
Min: Zegt katholieke conservatief te zijn, maar is ondertussen al bezig aan zijn derde (en erg jonge) vrouw; is al sinds 1999 uit de actieve politiek.

DE WEG NAAR 6 NOVEMBER 2012
Zeker is dat president Barack Obama namens de Democraten kandidaat zal zijn voor de presidentsverkiezingen. De Republikeinen moeten dat de komende maanden nog uitmaken. Dat gebeurt tijdens voorverkiezingen (primary) en partijbijeenkomsten (caucus). Over ‘primary season’ was veel gedoe want staat na staat schoof de voorverkiezing naar voren waardoor even gevreesd werd dat het seizoen al in december zou beginnen. Dat gevaar is afgewend (niemand wil tijdens de feestdagen campagnevoeren); het zwaartepunt van de strijd ligt nu in januari en februari. Tijdens de voorverkiezingen proberen kandidaten zoveel mogelijk afgevaardigden (delegates) bij elkaar te sprokkelen. Die mogen op de Republikeinse Nationale Conventie stemmen, maar zij doen dat aan de hand van het stemresultaat in hun staat. Stel dat Herman Cain wint in Iowa, dan moeten alle afgevaardigden uit Iowa tijdens de conventie op Cain stemmen. De eerste vier tot acht weken zijn cruciaal, omdat dan duidelijk wordt welke kandidaten écht kans maken op de Republikeinse nominatie. In of na de eerste twee maanden van 2012 zullen kansloze kandidaten afhaken. Vooral 3 maart is belangrijk: dan is het ‘Super Tuesday’, de dag waarop meerdere staten hun voorverkiezingen houden. Dit jaar is deze dinsdag niet zo ‘super’, want er gaan maar negen staten naar de stembus. In 2008 waren dat er nog 24.

* 3 januari 2012: De eerste voorverkiezing in Iowa. Die staat kiest de kandidaat tijdens een partijbijeenkomst (de zogeheten caucus),
* 10 januari 2012: New Hampshire gaat naar de stembus,
* 21 januari 2012: Voorverkiezingen in South Carolina,
* 28 januari 2012: Florida houdt de primary,
* 4 februari 2012: Caucus in Nevada,
* 6 maart 2012: tijdens ‘Super Tuesday’ houden negen staten hun voorverkiezingen,
* 27-30 augustus 2012: De Republikeinse Nationale Conventie wordt gehouden in Tampa, Florida. Hier wordt de kandidaat officieel vooruitgeschoven als de kandidaat voor de Republikeinen,
* 3-6 september 2012: De Democratische Nationale Conventie wordt gehouden in Charlotte, North Carolina. De partij zal daar formeel de kandidatuur van Obama bekrachtigen,
* 6 november 2012: Voor de 56ste keer kiezen Amerikanen hun president.

MEDIWIETGEBRUIKERS WAARSCHUWEN OBAMA: JE VERLIEST JE BASIS

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
OAKLAND (GPD) – De Blue Sky Coffeeshop in Oakland serveert geen koffie. Het is een coffeeshop naar Nederlands voorbeeld; eentje die wiet verkoopt. Maar alleen aan mensen met een verwijzing van een dokter. Zonder zo’n pasje mag de receptionist niemand een blik gunnen achter het kamerscherm van waarachter de zakjes marihuana worden verstrekt. ,,Dat zijn de regels”, klinkt het verontschuldigend.
Maar als het aan federale aanklager Melinda Haag ligt, gaan Blue Sky en tientallen andere marihuana-apotheken in Californië dicht. In de staat is mediwiet legaal, maar volgens de federale overheid is het een verboden drug. Haag stuurde begin deze maand waarschuwingsbrieven naar de huisbazen van veel apotheken. Sindsdien weigert ze categorisch alle interviewverzoeken. Terwijl de ophef in de liberale regio San Francisco groot is.
Daarom stond ‘huisvrouw’ Denise Martellacci (58) deze week met een protestbord op een naar wiet geurende straathoek in San Francisco. Iets dat ze sinds de Vietnamoorlog niet meer had gedaan. President Barack Obama kwam voor een lunch met geldschieters en Martellacci wil hem laten weten dat ze teleurgesteld is. ,,Obama heeft beloofd dat hij de medische cannabis met rust zou laten. Wij hebben op hem gestemd. En nu blijkt hij te hebben gelogen.”
Martellacci gebruikt al acht jaar mediwiet tegen migraine. ,,Het werkt veel beter dan pillen, zonder vervelende bijwerkingen.” Zo hebben alle demonstranten – ‘patiënten’ – een reden voor het wietgebruik. De hoge bloeddruk van Mike Moreno (46) is er als sneeuw voor de zon door verdwenen. ,,Ik heb geen zorgverzekering meer nodig.” Caroline Emerson (25) gebruikt het tegen anorexia. ,,Het wekt mijn eetlust op.” De blondine is nog altijd extreem slank, maar zegt er tien kilo door te zijn aangekomen. Mikki Norris kan er weer door slapen. ,,En mijn seksleven is er ook enorm op vooruit gegaan.”
Norris was in de jaren negentig met haar man curator van het Wietmuseum in Amsterdam. En terwijl Nederland dubt over het bestempelen van wiet als harddrug, zet Norris zich in voor legalisering van wiet in haar eigen land. ,,Als Obama geen stokje steekt voor de plannen van Haag, raakt hij zijn basis kwijt. Obama moet niet vergeten dat wij er mede voor gezorgd hebben dat hij nu in het Witte Huis zit.” 
Haag stelt dat de Californische wet ‘gekaapt’ wordt door mensen die niet geven om het welzijn van patiënten, maar alleen om geld. In Oakland geloven ze dat niet. Richard Lee, eigenaar van de Blue Sky Coffeeshop, stelt dat de staat profiteert van de eventuele winst van de apotheken. ,,Die betalen belasting. De staat zou miljarden dollars mislopen als ze de wietapotheken sluit. En er verdwijnen duizenden banen.”
Op een steenworp afstand van zijn coffeeshop staat zijn levenswerk. Oaksterdam University – een samenvoeging van Oakland en Amsterdam – leidt mensen op om in de medicinale wietsector aan de slag te gaan. De receptie heeft cannabisgroene muren en de lokalen staan vol met wietplanten; van stek tot bloei. Lee: ,,We zijn ondanks de dreiging populair. Een peiling laat zien dat 50 procent van de Amerikanen vóór legalisering is. Een record.”
Obama heeft bij zijn bliksembezoek de honderden demonstranten niet opgemerkt, maar Martellacci denkt dat de boodschap hem wel bereikt. Haar eigen apotheek in San Mateo werd al gesloten. ,,Door maar liefst dertig agenten van drugspolitie DEA. Terwijl ik me aan alle regels hield. Ik hoop dat het anderen bespaard blijft.”

STARBUCKS WORDT ‘BLOND’

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Veel Nederlanders vinden de koffie-met-een-smaakje van Starbucks walgelijk zoet, maar sommige Amerikanen houden aan de gewone zwarte koffie van de Amerikaanse koffieketen een bittere nasmaak over – letterlijk. Daarom komt Starbucks begin volgend jaar met ‘blonde’ koffie: lichter geroosterd en milder van smaak.
Starbucks, dat dit jaar zijn veertigste verjaardag viert, is populair in de Verenigde Staten. Maar niet bij iedereen. Marktonderzoek wijst uit dat veertig procent van de Amerikanen -54 miljoen consumenten – de koffie te bitter vindt. Vanaf de oprichting in Seattle in 1971 krijgt de keten het verwijt de koffie niet te roosteren, maar te verbranden. Daardoor waren de bonen te zwart en smaakte de koffie te sterk. De verkoolde smaak leidde zelf tot de bijnaam ‘Charbucks’.
Starbucks wilde lange tijd niks van de kritiek van een deel van de koffiedrinkers weten. Zoals hun koffie smaakte, zo hóórde koffie te smaken. Maar in 2008 kwam er al een ‘medium roast’ en nu wordt het assortiment uitgebreid met ‘blond’. Het kostte de Starbucks-koffiebranders tachtig pogingen om de perfecte smaak te bereiken. In een filmpje op YouTube tonen de trotse koffiebranders het bonenassortiment, van diepzwart via donkerbruin en lichtbruin naar geelbruin: blond.
Starbucks-adepten hebben geen goed woord over voor de onverwachte inschikkelijkheid van de koffieketen en stellen dat Starbucks zijn ziel verkoopt door koffie aan de man te brengen die niet naar koffie smaakt. En alleen om meer koffie te verkopen en de omzet te vergroten.
Dat is natuurlijk ook waar het de koffiegigant om te doen is. Ze zien klanten weglopen naar concurrenten McDonald’s en Dunkin’ Donuts die wél mildere koffie op het menu hebben staan – en ook nog eens voor minder geld. Dan moet je als bedrijf iets om de consumenten terug te lokken naar de winkel met de wit-groene zeemeermin als logo.
De aankondiging van Starbucks blond, straks te koop als kant-en-klare kop koffie en als verpakte koffiebonen voor thuis, deed het aandeel Starbucks in ieder geval al een paar procenten stijgen.

SAFARI IN STADJE OHIO

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Inwoners van het stadje Zanesville in de Amerikaanse staat Ohio wanen zich in Afrika. Ieder moment kan er een leeuw om de hoek wandelen. Of een tijger. Of een giraffe. Of een jachtluipaard. Vijftig wilde dieren zijn ontsnapt uit een wildpark in de stad. Maar niemand gaat op safari. Volgens de politie zijn de dieren ‘erg groot en zeer agressief’.
De 25.000 inwoners moeten sinds dinsdagavond binnen blijven en scholen zijn gesloten. Langs de snelweg, die dwars door de stad loopt, worden automobilisten met ‘voorzichtig: wilde dieren’ op grote borden gewaarschuwd in hun auto’s te blijven.
De 61-jarige Terry Thompson, de eigenaar van het privéwildpark waar hij ook wolven, grizzly beren en kamelen hield, was net uit de gevangenis na een veroordeling voor illegaal wapenbezit. Hij werd dinsdagavond dood gevonden. Volgens de burgemeester van Zanesville zette Thompson alle hekken van de kooien open en schoot hij zichzelf vervolgens dood. Er was ook goed nieuws: de verzorger van de dieren had tegen de politie gezegd dat ze pas waren gevoerd.
Toch hebben agenten met jachtgeweren opdracht gekregen te schieten om de ontsnapte beesten te doden. Een groot deel van de dieren is al afgeschoten. Bij daglicht wordt ook met verdovingsgeweren gewerkt, in samenwerking met een dierentuin uit het nabijgelegen Columbus. Ook wordt geprobeerd de dieren met voedsel terug te lokken naar hun kooien.
In de staat Ohio gelden soepele regels rond het houden van exotische dieren. Voor beren moet een vergunning worden aangevraagd, maar voor dieren die niet van nature voorkomen in de Verenigde Staten gelden geen regels. Zo kon het zijn dat Thompson ook chimpansees en met uitsterven bedreigde orang-oetangs in zijn huis hield. Die zijn niet ontsnapt.
De dierenbescherming in Ohio roept het staatsbestuur op de regels aan te scherpen. Op twitter spreken mensen er schande van dat er ‘niet eens wordt geprobeerd de dieren levend te vangen’.

‘OVER EEN TWEEDERANGS SCHILDER KUN JE GEEN 1000 PAGINA’S VOLSCHRIJVEN’

Twee Amerikaanse juristen schrijven een biografie over Vincent van Gogh. Het klinkt als het begin van een grap, maar het resultaat is een serieuze tour de force. Een van de auteurs, Steven Naifeh, vertelt over de totstandkoming van het vuistdikke boek – nu al een bestseller – en de stof die het deed opwaaien.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Als Steven Naifeh nu naar De sterrennacht van Vincent van Gogh kijkt, heeft hij het idee dat hij de mens achter het schilderij kent. Het kostte hem tien jaar onderzoek, meer dan zesduizend pagina’s aan research en dagelijkse bijpraatsessies met coauteur Gregory White Smith. Het was het waard. ,,Nu beleef ik zijn schilderijen op een veel intensere manier.”
Terwijl de Amerikaanse topbiografen in de jaren tachtig bezig waren met hun standaardwerk over de Amerikaanse kunstenaar Jackson Pollock – het leverde het duo de prestigieuze Pulitzer Prize op – mijmerden ze over welke kunstenaar ook zo’n krachtsinspanning verdiende. ,,Van Gogh was de eerste die bij ons opkwam.” Naifeh is de eerste die erkent dat de keus voor de schilder uit het Brabantse Zundert een vreemde was. ,,We spreken immers geen woord Nederlands, terwijl een groot deel van ons onderzoek draait om het bestuderen van documenten.”
,,Over een tweederangs schilder kun je geen duizend pagina’s volschrijven, dus we zochten een groot kunstenaar met een gecompliceerd leven; een leven dat belangrijk was voor zijn werk. Alles wat Van Gogh schilderde – of het nu een vaas met bloemen was, een kamer of een korenveld – was op een bepaalde manier een zelfportret. En hoewel je een bibliotheek zou kunnen vullen met de boeken die over Van Gogh geschreven zijn, waren we verbaasd toen we ontdekten dat er nog geen complete biografie was.”
Naifeh en Smith namen in eerste instantie elf vertalers aan, een groep die zou groeien tot twintig. Geld was geen bezwaar. Sinds Naifeh en Smith elkaar tijdens hun rechtenstudie aan de universiteit van Harvard leerden kennen, gingen ze een partnerschap aan. Die leidde niet alleen tot het schrijven van bestsellers, maar ook tot een goedlopend bedrijf dat een ranglijst van beste advocaten in de Verenigde Staten publiceert.
Smith bestudeerde anderhalf jaar lang, tien uur per dag, de vertaalde briefwisselingen tussen Van Gogh en zijn familie. ,,Af en toe werd hij gek van het gezeur van Van Gogh die zijn broer Theo almaar vroeg om meer geld”, weet Naifeh.
Zijn coauteur had de publicatie van de biografie bijna niet meegemaakt. Eind jaren tachtig werd bij hem een hersentumor geconstateerd die recent weer de kop opstak. ,,Hij heeft net zijn tiende hersenoperatie achter de rug. Toen de Amerikaanse zender CBS opnames maakte in Frankrijk voor een uitzending over ons boek, lag hij bijna dood te gaan aan een hersenbloeding. Maar inmiddels gaat het beter.”
Om Smith te ontlasten staat Naifeh, ook kunsthistoricus, nu bijna fulltime de media te woord en spreekt hij in zinnen waar geen einde aan lijkt te komen. ,,Ik zat maandagnacht tot 2 uur in mijn huis hier in Aiken, South Carolina te bellen met journalisten in Australië. Daarvoor had ik al verslaggevers uit Finland, Zweden, Engeland en Frankrijk aan de lijn. Dat dit wereldwijd zoveel teweeg brengt, is veelzeggend. Ik durf de stelling aan dat Van Gogh een belangrijker cultureel icoon is dan William Shakespeare of Johann Sebastian Bach.”
Irritatie is er ook, over de uitvergroting van één aspect uit de biografie: hun visie op de dood van Van Gogh. Hij heeft volgens de Amerikanen geen zelfmoord gepleegd, maar is neergeschoten door tieners in het Franse Auvers. ,,Dát krijgt alle aandacht en met name in de Amerikaanse pers gaat onze zorgvuldig aangebrachte nuance verloren. Als het onze bedoeling was geweest om net als Dan Brown een soort De Da Vinci Code (een boek waarin een mysterie wordt ontrafeld met behulp van feiten en fictie, hk) te schrijven, hadden we er geen tien jaar van ons leven ingestoken. Omdat we dit wel een beetje hadden verwacht; hebben we zelfs overwogen om het niet op te schrijven. Maar de dood is zo’n belangrijk deel uit het leven van Van Gogh dat we het onmogelijk konden schrappen.”
Dat het Van Gogh Museum in Amsterdam hun conclusies niet omarmde, noemt Naifeh logisch. ,,Het Van Gogh Museum is een instituut, het is logisch dat zij voorzichtig zijn in hun uitspraken en het eerst nader willen bestuderen. Zowel Greg als ik zijn van huis uit advocaat, dus we hebben er met een juridische blik naar gekeken. Aan de hand van het bewijs zijn wij er van overtuigd dat het zo gegaan is. Maar zeker weten doen we het niet.”
Naifeh denkt dat deze lezing over de dood van Van Gogh de mythe rond de schilder niet verstoort. ,,Hij probeerde de twee jongens die hem waarschijnlijk per ongeluk – het was beslist geen moord – hebben neergeschoten, te beschermen door te doen alsof het een poging tot zelfmoord was. En hij verwelkomde de dood, want hij wilde zijn broer Theo niet langer tot last zijn. Wij vinden dat een nobele en ontroerende gedachte.”

GEKETEND IN DE KELDER, BEROOFD VAN UITKERING

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Het ketelhok in de kelder in Philadelphia was niet meer dan een kruipruimte; een volwassene kon er niet rechtop staan. Toch woonde Derwin McLemire er lange tijd, vastgeketend aan de cv-ketel. Een vrouw, twee andere mannen en drie honden waren zijn ‘huisgenoten’. Alleen een pak sinaasappelsap hield hen in leven. Toen een lege mayonaisepot vol zat met urine, deed een emmer dienst als wc.
Het verstandelijk gehandicapte viertal werd vastgehouden zodat Linda Ann Weston hun uitkeringscheques kon innen. Naast het viertal zijn er misschien nog vijftig slachtoffers.
De eigenaar van een appartementencomplex in Philadelphia kreeg afgelopen zaterdag de schrik van zijn leven. Hij ging naar de kelder om er een stop te verwisselen, maar zag een afgesloten deur waarachter hij het geblaf van honden hoorde. Hij brak de deur open en vond de vier onder een bevuilde deken. Een dag later arresteerde de politie Weston (51), de huurder van het appartement erboven. Ze wordt gezien als de leider van een uitkeringsfraudebende. Ze zat al eens acht jaar vast nadat ze in 1981 was veroordeeld voor moord door uithongering. Haar vriend, die zich dominee noemt, en een andere man werden ook opgepakt.
Weston en haar handlangers worden verdacht van ontvoering, vrijheidsberoving en uitkeringsfraude. In haar appartement vond de politie ID-bewijzen en de burgerservicenummers van meer dan vijftig mensen. Daarmee werd bij de sociale dienst de uitkering geïncasseerd.
Op een lokale tv-zender liet het jongste slachtoffer Tamara Breeden (29) haar gebit zien; een aantal van haar voortanden zouden er door Weston zijn uitgeslagen. Ze werd in 2005 door haar familie als vermist opgegeven, meldde de lokale krant The Philadelphia Inquirer. McLemire (41), de vastgeketende gevangene, komt uit de staat North Carolina. Hij zei Weston via een datingsite ontmoet te hebben. Hij probeerde te ontsnappen, maar werd gepakt. Het derde slachtoffer, Edwin Sanabria (31), komt uit Philadelphia; de vierde, Herbert Knowles (40), verdween in 2008 uit de staat Virginia. De vier zouden stuk voor stuk de verstandelijke vermogens hebben van een tienjarige, maar werden niet actief opgespoord. Ze zijn immers meerderjarig.
Weston zou al eerder met meerdere verstandelijk gehandicapten hebben samengeleefd om hun uitkeringen te incasseren. Ze ging met haar slachtoffers naar de sociale dienst en liet hen een document tekenen waardoor de cheques voortaan door haar geïnd konden worden. In haar vorige woonplaats, West Palm Beach in Florida, rookten buurgenoten onraad toen zij blauwe plekken en brandwonden zagen op de gezichten van de verstandelijk gehandicapten waarmee Weston samenwoonde. Weston wist de argwaan weg te nemen door te zeggen dat de twee met elkaar vochten. Daarvoor zou Weston in Texas hetzelfde trucje hebben uitgehaald.
De politie, bijgestaan door de FBI, proberen nu alle puzzelstukjes te verzamelen. Ze zien de bende van Weston als erg groot en vooral uitzonderlijk wreed. Die wreedheid houdt nu de verdachten in de cel zitten niet op. De politie vermoedt dat Weston en haar handlangers ook elders verstandelijk gehandicapten beroofden. Gisteren (dinsdag) werden in de zaak ook zes kinderen en vier jongeren in beschermde bewaring gesteld. Eén van hen, een meisje van 19, werd sinds 2009 vermist.

‘VAN GOGH PLEEGDE GEEN ZELFMOORD’

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Vincent van Gogh pleegde op 27 juli 1890 geen zelfmoord. Hij werd per ongeluk of bewust neergeschoten door tieners in het Franse plaatsje Auvers. De verwonding werd de 37-jarige schilder dertig uur later fataal. Die conclusie trekt de biografie ‘Van Gogh: The Life’ die dinsdag uitkomt.
Het Amerikaanse actualiteitenprogramma CBS 60 Minutes kreeg zondagavond (lokale tijd) een exclusief voorproefje en stelde al dagen dat de uitzending de kunstgeschiedenis zou herschrijven. Steven Naifeh en Gregory White Smith deden tien jaar onderzoek naar Van Gogh. Het Van Gogh Museum in Amsterdam liet de biografen, geassisteerd door een klein leger aan vertalers, correspondentie tussen Van Gogh en zijn familie bestuderen.
Volgens het verhaal dat al 120 jaar wordt verkondigd als de waarheid, ging Van Gogh op 27 juli 1890 naar de korenvelden bij Auvers om te schilderen. Hij leende een pistool van lokale herbergeigenaar Gustave Ravoux om kraaien af te schieten. Getormenteerd door zijn geestesziekte en de kraaien, schoot hij zichzelf uiteindelijk in zijn borst. ‘Korenveld met kraaien’ zou zijn laatste werk zijn geweest.
Maar Naifeh en Smith schieten gaten in die lezing. Volgens hen werd dat werk al rond 10 juli geschilderd. Ze bestudeerden het politierapport en stellen dat de wond – niet in zijn borst, maar in zijn buik – niet overeenkomt met zelfmoord. De afstand tussen lichaam en pistool zou te groot zijn geweest om zelf toegebracht te zijn. Daarnaast is het volgens de schrijvers onwaarschijnlijk dat Ravoux hem een pistool gaf, aangezien iedereen wist dat Van Gogh in een inrichting heeft gezeten. Bovendien hield Van Gogh van vogels. Ook zetten Van Goghs biografen vraagtekens bij de lange route die de zwaargewonde Van Gogh heeft moeten afleggen om terug te komen in de herberg waar hij een kamer huurde.
Naifeh en Smith komen met een alternatieve lezing, die volgens hen beter overeenkomt met de feiten. Van Gogh zou in Auvers gepest zijn door twee tieners. Zij deden zout in zijn koffie in plaats van suiker en lieten hun vriendinnen met de Nederlandse schilder flirten om hem van zijn stuk te brengen. Het pistool van de herbergeigenaar zou op die 27 juli zijn uitgeleend aan één van de jongens, René Secretan. Die zou dat hebben toegegeven in een interview kort voor zijn dood in 1956, maar stelde dat Van Gogh het van hem had afgepakt. Naifeh en Smith menen echter dat Secretan en zijn vriend Van Gogh óf per ongeluk óf bewust hebben neergeschoten bij een schuur in Auvers. De route die Van Gogh daarna zou afgelegd om terug bij de herberg te komen, is aanmerkelijk korter dan de route van het korenveld naar de herberg.
Toen de politie aan Van Gogh vroeg of hij een poging tot zelfmoord had gedaan, zei Van Gogh volgens de biografen: ,,Ik geloof het wel.” Om daar aan toe te voegen: ,,Beschuldig niemand anders.” Naifeh en Smith zien daarin bewijs dat hij de werkelijke daders de hand boven het hoofd probeerde te houden. Ook concluderen zij uit de brieven die Van Gogh naar zijn familie stuurde, dat hij zelfmoord weliswaar overwoog, maar altijd afdeed als zondig en immoreel.
Harde bewijzen voor hun theorie bieden de schrijvers niet. Wel zouden er in 1890 geruchten de ronde hebben gedaan in Auvers dat Van Gogh was neergeschoten. Of de conclusie van Van Gogh: The Life ook gedeeld wordt door andere experts en het Van Gogh Museum is niet duidelijk. Zij werden door CBS niet om een reactie gevraagd.
60 Minutes ruimde zondagavond 40 minuten van de uur lange uitzending in voor het verhaal over Van Gogh, die grotendeels werd gevuld met de laatste periode in het leven van Van Gogh, kwistig gelardeerd met beelden van Auvers en Van Goghs beroemde schilderijen.

OP NAAR EEN BREDE VOLKSBEWEGING

Wat een maand geleden op Wall Street in New York begon als een klein protest van een handjevol ‘hippies’ groeit met steun van vakbonden, maatschappelijke organisaties en beroemdheden langzaam uit tot een brede volksbeweging. Maar niet iedereen is daar blij mee.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – James Ziegler had in het Braziliaanse Governador Valadares jarenlang een goedlopende handel in edelstenen. ,,Maar nu gezinnen daar met moeite melk voor hun kinderen kunnen kopen, gaan ze geen geld uitgeven aan edelstenen.” Dus boekte Ziegler een ticket terug zijn vaderland om in New York te demonstreren. Nu runt hij er de afdeling van Occupy Wall Street (‘bezet Wall Street’) die sinds twee weken de steun van kleine vakbonden registreert.
,,Ik waarschuw al tien jaar dat het niet goed gaat, nu wordt er eindelijk geluisterd.” Dag en nacht is Ziegler er, al vindt zijn 51-jarige lichaam dat gepijnigd wordt door botontkalking de koude nachten in een slaapzak op de grond niet prettig.
De protestbeweging, die zegt 99 procent van de Amerikanen te vertegenwoordigen door in het geweer te komen tegen de hebberigheid van Wall Street en oneerlijke macht- en inkomensverdeling, groeit en krijgt veel publiciteit. Dat ging hand in hand met een toenemend aantal steunbetuigingen; eerst van linkse beroemdheden als Michael Moore en Susan Sarandon, maar ook van maatschappelijke organisaties en vakbonden die miljoenen Amerikanen vertegenwoordigen. Zelfs ijsfabrikant Ben & Jerry’s en econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz spraken hun solidariteit uit.
Maar op Liberty Plaza (demonstranten gebruiken de officiële naam, Zuccotti Park, niet omdat de naamgever een vermogende projectontwikkelaar is), waar Ziegler ‘kantoor’ houdt aan één van de roodmarmeren zitjes, zijn nauwelijks afgevaardigden van vakbonden te vinden. ,,Soms komt er een delegatie langs”, zegt Ziegler. ,,Maar ze zijn er niet altijd.”
Rob, die zijn achternaam niet wil geven, is lid van een vakbond waarvan het bestuur zich nog niet publiekelijk heeft uitgesproken vóór Occupy Wall Street. ,,Maar als wij onze steun laten zien, volgt de leiding vanzelf”, aldus Rob. Hij is blij dat vakorganisaties en maatschappelijke organisaties als de burgerrechtenbeweging NAACP en ACLU over elkaar heen buitelen om hun solidariteit uit te spreken. Zelfs president Barack Obama zei vorige week de ‘brede frustratie’ van de demonstranten te begrijpen.
Maar kunstenaar Christoph Rivera, gestoken in een spijkerbroek die overeenkomsten vertoond met een schilderij van Jackson Pollock, heeft er geen goed woord voor over. Hij vindt dat iedereen nu wil meeprofiteren van de publiciteitsgolf die Occupy Wall Street heet. ,,Maandag kwam Kanye West langs. Wat doet een rijke rapper hier?! Ze proberen allemaal onze beweging te kapen.”
Yesenia Barragan noemt dat onzin. Ze is juist opgetogen door de steun en laat trots een bord zien die de vakbond voor verpleegkundigen heeft achtergelaten. ,,Wij zijn hier toch voor de 99 procent? Dan moet het ook een brede volksbeweging worden. Daar zijn we nu hard naar op weg.”