(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Toen psychiater Steven Schlozman opgroeide in de Amerikaanse staat Kansas, werden op zijn school regelmatig tornado-oefeningen gehouden. Nu worden op de school van zijn twaalfjarige dochter in Massachusetts oefeningen gehouden voor het geval er iemand met een geweer binnenwandelt. ,,Tornado’s zijn in Kansas een onderdeel van het leven. Het lijkt alsof schietpartijen op scholen dat inmiddels ook zijn.”
Schlozman, verbonden aan de universiteit van Harvard, heeft doorgaans overal wel een antwoord op. Maar toen zijn dochter na de oefening vertwijfeld aan haar vader vroeg waarom iemand met een geweer een school binnen zou gaan, had hij het even moeilijk. ,,Ik weet het niet sweetie”, vertelde hij haar. ,,Maar de kans dat het gebeurt is heel klein.”
Hoewel er nog altijd veel meer kinderen buiten Amerikaanse scholen overlijden dan ín scholen, zijn schietpartijen op Amerikaanse scholen de afgelopen tien jaar ontegenzeggelijk toegenomen. Maandag liep een oud-student Oikos University binnen, een kleine christelijke school in het Californische Oakland, zette studenten tegen een muur en opende het vuur. Zeven kwamen om het leven, drie raakten gewond. Daarmee bracht de dader, wiens motief nog onduidelijk is, het aantal doden tijdens schietpartijen op scholen in 2012 op vijftien. En er zijn pas drie maanden voorbij.
Een schietpartij als deze is even groot nieuws, maar na een dag of twee verdwijnt het bijna schouderophalend naar de achtergrond. Het is net als een groot verkeersongeluk in Nederland: iedereen schrikt, maar de volgende dag stapt iedereen weer in de auto.
Toch is het niet te vergelijken, vindt psychiater Schlozman. ,,We hebben nauwelijks controle over het verkeer. Over schietpartijen hebben we wel controle, of dat zouden we moeten hebben, want niemand keurt het goed. Toch staan we machteloos.”
Niemand heeft een oplossing. Ja, het wapenbezit aan banden leggen wordt vaak genoemd. Maar in de VS is het in de grondwet verankerd dat Amerikanen het recht hebben om een wapen te dragen. Schieten is normaal, ook voor Schlozman, die in zijn vrije tijd graag op de schietbaan staat. Toch pleit hij voor strengere regels. ,,Zonder een vuurwapen is er geen ‘school shooter’. We weten niet zeker of er minder schietpartijen zouden zijn als de regels strenger zouden zijn, maar het lijkt mij een goede aanname. Als je doordraait en je hebt een geweer bij de hand, is de kans dat er doden vallen veel groter.”
En hoewel sommige staten strengere regels hebben dan andere, wordt wapenbezit niet of nauwelijks ter discussie gesteld. Scholen hebben de beveiliging aangescherpt, soms met metaaldetectoren, soms door het inhuren van beveiligers. Nu zijn er plannen om de leraren uit te rusten met wapens, zodat ze een eventuele ‘gunman’ uit kunnen schakelen voordat er doden vallen. Psychiater Schlozman heeft daar geen goed woord voor over. ,,Ik vind dat barbaars.”

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – De producent noemt het liever ‘mager rundvleesproduct van fijne textuur’, maar de meeste Amerikanen kennen het als ‘pink slime’ (roze slijm): een goedkope pasta gemaakt van slachtafval zoals bindweefsels en stukken endeldarm dat wordt verwerkt in 70 procent van het Amerikaanse gehakt. Jarenlang was het alleen goed genoeg voor hondenvoer, maar nu staat het bij de avondmaaltijd op tafel bij duizenden Amerikaanse gezinnen.
Of, beter gezegd, stond. Want de afgelopen weken gruwelden de Amerikaanse consumenten bij het ene na het andere bericht over het goedkope vulmiddel. Zo hoorden ze dat pink slime in landen als Canada en Groot-Brittannië verboden is, omdat het slachtafval – en zeker de stukken endeldarm met resten ontlasting – vol zit met bacteriën als E.coli en salmonella. En dat de producent van pink slime, Beef Products Inc., daar een oplossing voor vond: het restvlees wordt bewerkt met ammoniakgas. Dan gaan de bacteriën dood en is er geen gevaar voor de volksgezondheid. TV-kok Jamie Oliver illustreerde het al eens aan verschrikte Amerikaanse ouders en kinderen door een fles ammoniak leeg te gooien in een bak slachtafval.
Hoewel wetenschappers van het Amerikaanse ministerie van landbouw in 1993 stelden dat het product geen vlees maar afval is en adviseerden pink slime niet goed te keuren voor menselijke consumptie, gebeurde dat wel. Het ministerie stelt dat pink slime compleet veilig is en dat niemand er ooit ziek van is geworden.
De consumenten zijn niet overtuigd. Ze zijn vooral boos dat de toevoeging van pink slime niet op de etiketten staat en dat ze het jarenlang hebben gegeten zonder zich daarvan bewust te zijn. Fastfoodketens als McDonald’s, Burger King en Taco Bell beloofden eerder dit jaar al te stoppen met het toevoegen van pink slime in hun hamburgers en Mexicaanse gehakt. Onder druk van boze en bezorgde consumenten stopte de afgelopen weken de ene supermarktketen na de andere met de verkoop van gehakt waar de roze pasta in is verwerkt. Ook steeds meer schooldistricten weren het rundvleesproduct uit de schoollunches.
De massale afschuw zorgde ervoor dat de vraag naar pink slime afnam. Producent Beef Products zag zich gedwongen om de productie te halveren en drie van de vier fabrieken (in Kansas, Texas en Iowa) te sluiten. Tijdelijk, zo zegt het management, dat hoopt dat de hetze snel overwaait. De producent voelt zich het slachtoffer van een lastercampagne die niet was ontstaan als er consequent was gesproken over ‘mager rundvleesproduct’ in plaats van het denigrerende pink slime.
In een poging consumenten te overtuigen dat het runderproduct veilig is – in de rundvleesindustrie staan immers veel banen op het spel – gingen vorige week de vier gouverneurs uit de staten waar fabrieken van Beef Products staan op bezoek bij de enige nog in bedrijf zijnde fabriek in Nebraska. Ze kregen een rondleiding en aten een met pink slime klaargemaakte hamburger. ,,Het is mager, het is lekker, het is voedzaam”, slijmde gouverneur Terry Bransted van Iowa.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Mag de Amerikaanse regering een oma van 93, die nóóit in het ziekenhuis heeft gelegen, dwingen haar hele leven te betalen voor een zorgverzekering die ze misschien nooit nodig heeft? Dat is, kort door de bocht, de vraag waar het Hooggerechtshof in Washington zich drie dagen over heeft gebogen. Hoewel het antwoord nog maanden op zich laat wachten, kan de beslissing een bom onder het presidentschap van Barack Obama betekenen.
Negen rechters beraden zich op de grondwettelijkheid van de hervorming van de gezondheidszorg. Die wet, een initiatief van Obama, regelt dat verzekeraars mensen die ziek zijn of ziek worden niet meer kunnen weigeren, dat jongeren tot hun 26ste zo nodig op de polis van hun ouders kunnen blijven staan en dat preventieve gezondheidszorg (controle op hoge bloeddruk, suikerziekte) wordt vergoed.
Maar de belangrijkste wijziging – het fundament onder de andere maatregelen – is tegelijkertijd het meest omstreden: een groot deel van de geschatte 50 miljoen onverzekerde Amerikanen wordt verplicht een zorgverzekering af te sluiten, eventueel met overheidssubsidie. Want alleen als ook gezonde Amerikanen meebetalen aan zorg voor zieke landgenoten, blijft het betaalbaar. Voor Nederlandse oren klinkt dat logisch, maar voor Amerikaanse beslist niet. De helft is volgens peilingen tegen ‘Obamacare’.
Zesentwintig staten daagden de federale overheid voor de rechter. Zij vinden dat de wet in strijd is met de individuele vrijheden die verankerd zijn in de Amerikaanse grondwet. Als het Hooggerechtshof het met hen eens is, kan de wet geheel of gedeeltelijk worden verworpen.
Het Hof is verdeeld: vier rechters zijn conservatief, vier progressief en één, Anthony Kennedy (geen familie), is gematigd en kan dus de doorslag geven. Vooraf meenden juridische experts dat het Hooggerechtshof de wet wel overeind zou houden. Maar na drie dagen van hoorzittingen kwam de twijfel.
De conservatieve rechters pakten de landsadvocaat stevig aan, vooral op de verzekeringsverplichting. Als de regering burgers kan dwingen een verzekering af te sluiten omdat er vraag is naar zorg, zo vroegen de rechters, kan de regering burgers dan ook dwingen broccoli te kopen omdat er vraag is naar voedsel? Ook de twijfelende Kennedy leek grote vraagtekens te plaatsen bij dat onderdeel van de wet.
De VS probeert al jaren het zorgstelsel aan te passen om de stijgende zorgkosten het hoofd te bieden. Meerdere presidenten probeerden het en faalden. Obama lukte het in 2010 wél. De 2700 pagina’s tellende Affordable Care Act (betaalbare zorgwet) ziet hij als zijn grootste politieke verdienste. Het Witte Huis kwam dus snel met een verklaring en stelde dat lagere rechtbanken ook kritisch waren, maar de wet uiteindelijk niet afwezen.
De rechters houden het land nog een paar maanden in spanning. Pas eind juni komen ze met hun oordeel. In het verleden nam het Hooggerechtshof al beslissingen die hun stempel drukten op de VS. Dezer dagen wordt diens macht weer duidelijk. Als het Hof de wet onderuit haalt, verliest Obama zijn belangrijkste campagnepunt. Hij heeft één voordeel: de Republikeinse uitdagers, allen mordicus tegen de wet, zijn in dat geval ook hun munitie kwijt.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – ‘Op haar verjaardag staan er negen kaarsjes op de taart van Emma. Als ze er vier uitblaast, hoeveel kaarsjes branden dan nog?’ Deze (verzonnen) toetsvraag hoeven kinderen op basisscholen in New York voortaan niet meer te beantwoorden.
Het woord ‘verjaardag’ staat namelijk op een zwarte lijst van woorden die niet meer gebruikt mogen worden in toetsen op scholen in New York. Om de tere kinderzieltjes te beschermen. Het noemen van een verjaardag kan pijnlijk zijn voor kinderen die Jehova’s getuigen zijn. Die vieren immers geen verjaardagen.
Het onderwijsdepartement van de stad heeft het begrip ‘politiek correct’ wel heel extreem doorgevoerd. Veel staten hebben een eigen lijst met woorden die niet in toetsen mogen worden gebruikt, zoals slavernij en terrorisme, maar de lijst van de stad New York is met vijftig verboden woorden het langst van allemaal.
Een paar voorbeelden. Dinosaurus wordt verboden omdat het een voorbeeld is van de evolutietheorie. Dat kan in het verkeerde keelgat schieten van kinderen die geloven in de scheppingsleer. De feestdag Halloween, waarvoor jaarlijks miljoenen Amerikaanse kindertjes verkleed langs de deuren gaan om snoep op te halen, kan heidens gevonden worden. Woorden die rijkdom suggereren, kunnen afgunst wekken. Verboden dus, net als armoede. Dansen mag ook niet meer, omdat sommige streng gelovige religies dat afkeuren (ballet mag overigens wel). Het woord scheiding is pijnlijk voor kinderen waarvan de ouders zijn gescheiden of gaan scheiden. Ziekte staat ook op de zwarte lijst, dat is kwetsend voor kinderen die zelf ziek zijn of die iemand kennen die aan een ziekte lijdt.
Het onderwijsdepartement zegt met de lange lijst ‘onplezierige emoties’ bij de ‘gevarieerde scholierenpopulatie’ te willen voorkomen. Maar de taboewoorden krijgen vooral veel kritiek. Want welke woorden zijn wel oké? Het woord poes kan immers vervelend zijn voor een kind dat allergisch is voor katten. Chips of chocola is kwetsend voor de dikke kinderen in de klas. En een kind dat bang is voor onweer en bliksem wil die woorden niet in een toets zien. Dat roept alleen maar trauma’s op.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Nee, het leven heeft Lynndie England niet echt toegelachen. Ze ging bij het leger om te ontvluchten aan haar uitzichtloze leven in een stacaravan op het platteland van West-Virginia, maar nu is ze er noodgedwongen teruggekeerd. Met een reputatie waardoor ze door het hele dorp wordt uitgekotst.
England (29) gaf voor het eerst in jaren een interview aan de internetkrant The Daily. Zij was de Amerikaanse militair die in 2004 een prominente rol speelde op de foto’s van naakte Iraakse gevangenen in de Abu Ghraib-gevangenis in Bagdad. Met een scheve lach – een sigaret tussen haar lippen – en met een opgestoken duim werd ze gefotografeerd bij de gevangenen of ze hield een hondenriem in haar hand, terwijl een Irakese gevangene hulpeloos op de grond lag.
Ze werd bestraft met 521 dagen cel, maar spijt van de misstanden in de beruchte gevangenis heeft ze niet. Wel ligt ze er wakker van dat haar daden aan Amerikaanse militairen het leven heeft gekost. Ze is bang dat de Irakezen ooit wraak zullen nemen. ,,Ik kijk altijd over mijn schouder.”
England en de andere tien militairen die bij het Abu Ghraib-schandaal betrokken waren, kregen oneervol ontslag. Ze mist het leger, de het gevoel van saamhorigheid en zelfs de rantsoenen. ,,Ik heb het gevoel dat de navelstreng is doorgeknipt”, zegt ze. Als ze in haar tuin werkt, trekt ze haar oude camouflagepak aan.
Ze is inmiddels weer teruggekeerd naar het gehucht Fort Ashby, waar ze opgroeide, maar kan daar vanwege haar strafblad niet eens een baan krijgen bij de lokale hamburgertent. Haar hobby van vroeger, jagen met haar vader, is haar ook afgenomen. Ze mag geen wapen meer dragen.
Ze heeft alleen Carter, haar zevenjarige zoon. Hij werd door Charles Graner, de vermeende leider van de misstanden in de Abu Ghraib-gevangenis, verwekt in Irak. Al in Irak ging Graner vreemd met een collega-militair. Ondanks een vaderschapsonderzoek weigert Graner ieder contact.