OBAMA WINT SLOTDEBAT, MAAR ROMNEY SCOORT WEL

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
CHICAGO (GPD) – Een debat over buitenlandse beleid winnen van de zittende president is een moeilijke opgave, en het is MittRomneydan ook niet gelukt. Een zelfverzekerde Barack Obama won het debat, bleek uit peilingen achteraf. Maar de Republikeinse presidentskandidaat wist zich door een goede voorbereiding toch te presenteren als een geloofwaardige kandidaat-opperbevelhebber. Er daarmee was zijn opdracht geslaagd.
De eindstand van de drie presidentsdebatten is geëindigd in een 2-1-overwinning voor president Obama, maar de vraag is hoeveel dat waard is. Het dramatische eerste optreden van Obama, begin oktober, kreeg immers zó veel aandacht, en zette de peilingen op z’n kop, dat dat verlies misschien wel dubbel telt.
In het slotdebat tussen Barack Obama en Romney stond het buitenland op de agenda, een onderwerp dat in de campagne tot nu toe nauwelijks werd besproken. Op Lynn University in Boca Raton, in de belangrijke staat Florida, werd het een wat ongemakkelijk debat. Het legde bloot dat de kandidaten nauwelijks van elkaar verschillen als het om de aanpak van de buitenlandpolitiek gaat.
Romney had eerder de indruk gewekt als president harder te zullen optreden tegen Syrië, maar zei in het debat geen voorstander te zijn van militair ingrijpen in Syrië, of van een aanval op Iran. Hij leek zich bewust een gematigde toon aan te meten en afstand te nemen van zijn partijgenoot en voormalige president George W. Bush, wetende dat Amerikanen na de oorlogen in Irak en Afghanistan niet wéér militairen naar een ver buitenland willen sturen.
Na zijn slechte eerste optreden en zijn revanche in het tweede debat ging Obama dit keer wederom in de aanval. Hij viel Romney aan op enkele recente uitspraken. Zo veegde hij de vloer aan met Romney’s stelling dat Rusland ‘het grootste geopolitieke gevaar’ is voor de VS. ,,De Koude Oorlog is al twintig jaar voorbij hoor”, sneerde Obama.
Romney stelde dat Obama het aanzien van Amerika in de wereld niet heeft verbeterd. Hij viel hem aan op het feit dat hij als president een reis maakte door het Midden-Oosten, maar niet op bezoek ging bij de trouwste Amerikaanse bondgenoot daar, Israël.
Obama sloeg terug: toen hij als presidentskandidaat naar Israël reisde, bezocht hij het Holocaustmuseum Yad Vashem. ,,Ik nam geen geldschieters mee en ging niet om geld in te zamelen.”
Romney probeerde het debat op dat soort voor hem moeilijke momenten telkens richting de binnenlandse politiek te draaien. Daarbij benadrukte hij dat zijn verleden als gouverneur van Massachusetts aantoont dat hij met beide partijen samen kan werken (Obama slaagt er maar niet in om in het Congres compromissen te sluiten met Republikeinen) en dat Obama zijn belofte van een lagere werkloosheid (hij beloofde 5,4 procent, het is 7,8 procent) niet heeft waargemaakt. Slim, want die onderwerpen vinden de twijfelende kiezers in staten als Iowa, Ohio en Florida veel belangrijker dan het buitenland.

AMERIKA KIEST: WAAR HET ALLEMAAL BEGON

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
(GPD) – In een statig pand in ‘downtown’ Chicago is de Union League Club gevestigd, een exclusieve privéclub – een soort chique versie van het Haagse Nieuwspoort. Eén van de kamers op de begane grond is gemeubileerd met een roomwitte gecapitonneerde bank en lichtblauwe fauteuils. Aan de muur hangt een schilderij van de Amerikaanse vlag. Het is de plek waar het allemaal begon: dáár werd senator Barack Obama voor het eerst gevraagd om zich voor de presidentsverkiezingen van vier jaar geleden kandidaat te stellen.
Dick Durbin, ook senator namens de staat Illinois, was daar, in november 2006, verantwoordelijk voor. Volgens de overlevering sputterde Obama tegen: hij was maar een onervaren senator. Zijn collega-senator hield vol: juist daarom moest hij zich nú kandideren: over nog eens vier jaar zou hij misschien te veel lijken in zijn kast hebben. Of hij er niet eens over na wilde denken. De rest is geschiedenis.
De Union League Club of Chicago is dus een historische plek. Op de derde verdieping, in restaurant Rendezvous, denk ik op de avond van het slotdebat tussen Obama en Mitt Romney dan ook alleen Obama-fans uit zijn stad te treffen. Maar ik schuif aan bij Jeff, Bob en Satya, investeerders die voor zaken in de club logeren. En ik wil geen vooroordelen bevestigen, maar ze moedigen ‘Team Romney’ aan.
Ze zijn alledrie zelfverklaarde politieke junkies. Zakenreis of niet, het debat mag niet worden gemist. Voor de investeerders, die steaks en cabernet sauvignon laten aanrukken, belichaamt Obama alles wat er mis is met Amerika: hij is ‘anti-business’, voor een grote overheid en voor hogere belastingen. En dat is niet de weg naar voorspoed, zegt Bob, economische groei is de sleutel. Als de vrije markt zijn werk mag doen, komen er vanzelf banen en voorspoed voor iedereen.
Als ik mijn tafelgenoten na het debat vertel dat in dit pand het zaadje werd geplant dat uitgroeide tot president Obama, slaat het gesprek om. Jeff zet zijn wijnglas met een smak neer en zegt quasi-serieus: ,,Als ik dat had geweten was ik ergens anders heengegaan.”

AMERIKA KIEST: BUITENLAND VAN ZIJSPOOR NAAR HOOFDLIJN

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
(GPD) – Vraag tien Nederlanders welke presidentskandidaat hun stem zou krijgen als ze tijdens de Amerikaanse verkiezingen mochten stemmen en het antwoord zal waarschijnlijk tien, of vooruit: negen keer ‘Barack Obama’ zijn. Net zoals de rest van Europa is Nederland nog niet bijgekomen van de sensatie die zijn verkiezing in 2008 teweeg bracht.
Ik zeg het vaker: Nederland moet niet gek opkijken als het op 7 november wakker wordt en Mitt Romney is gekozen. In Amerika weten ze namelijk al langer dat Obama niet de perfecte president is.
Als het aan Michiel van der Voort ligt, gaat de president ook verliezen. Van der Voort is Nederlander, zoals zijn naam al doet vermoeden, maar ook Amerikaan. En in die hoedanigheid Republikein. Ik ontmoette Van der Voort toen ik in 2010 Wall Street-bankiers interviewde. Ik was verrast door zijn politieke voorkeur en we hielden contact. Zo weet ik wie zijn favoriete Republikein is – Jeb Bush, het broertje van, maar die doet niet mee – en dat hij met Mitt Romney ook best uit de voeten kan.
Van der Voort weet ook dat de liefde die Europa koestert voor Obama niet wederzijds is. Tijdens de campagne staat het buitenland op een ver zijspoor. Tot gisteren, want bij het laatste debat stond de schijnwerper even op het buitenland. Ein-de-lijk, verzucht Van der Voort, want hij vindt het buitenland wél belangrijk.
Als het om buitenlands beleid gaat, is de zittende president in het voordeel. Obama schakelde Osama bin Laden uit, haalde de troepen terug uit Irak en gaf luchtsteun tijdens de burgeroorlog in Libië. En dit weekend meldde de New York Times weer een opsteker voor Obama: Iran zou hebben ingestemd met gesprekken over diens nucleaire programma. Geweldige timing, zo vlak voor het debat.
Van der Voort is niet onder de indruk. Voor hem staat één vraag centraal. ,,Heeft Obama nou echt de relatie met de wereld verbeterd? Voor mij is het antwoord ‘nee’.”

HET GEVECHT OM DE LATINOSTEM: DE MEESTEN BLIJVEN THUIS

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – Nog nooit heeft Peter Castillo meegemaakt dat de presidentsverkiezing zo vaak gespreksonderwerp zijn bij zijn vrienden en familie als nu. ,,Echt iedereen heeft het er over”, zegt de Amerikaan van Mexicaanse afkomst. Castillo en zijn vriendin Joseline Acevedo zijn in Las Vegas (Nevada) geregistreerd om te stemmen. Ze zijn een uitzondering: ,,De meeste Latino’s gaan niet stemmen.”
In de campagne worden minderheden, studenten en vrouwen extra het hof gemaakt. Barack Obama en Mitt Romney beschouwen hun stemmen als doorslaggevend. Beide kandidaten dingen met name naar de hand van de grootste minderheid: de 50 miljoen Latino’s en Hispanics, Amerikanen van Midden- en Zuid-Amerikaanse komaf.
Speciaal voor hen zijn er tv-spots en folders in het Spaans. Romney zet periodiek zijn Spaanssprekende zoon Craig in. Democraat Obama lijkt de strijd om de minderheden echter te gaan winnen. Volgens peilingen zijn zwarten, studenten, vrouwen en Latino’s vooral op zijn hand. Maar niet allemaal, want veel Latino’s blijven thuis.
Neem Colorado. ,,Van de 550.000 Latino’s die in onze staat wonen, zijn er maar 300.000 geregistreerd”, constateert Guillermo Vidal, voorzitter van de Hispanic Kamer van Koophandel in Denver. In 2011 was de in Cuba geboren Vidal de eerste ‘buitenlandse’ burgemeester van de stad. ,,Ik ben het levende bewijs dat immigranten iets kunnen betekenen. Maar het lijkt alsof ze zich niet vertegenwoordigd voelen door hun regering.”
Castillo beaamt dat. ,,Vooral de Chicano’s (kinderen van illegale immigranten die in de VS geboren zijn en daardoor Amerikaan) gaan vaak niet stemmen.” Volgens zijn vriendin komt dat omdat Obama een aantal van zijn beloften, zoals een hervorming van het immigratiebeleid en een paspoort voor kinderen van illegale immigranten, niet is nagekomen. ,,Ze beloven van alles, maar we moeten nog maar zien wat ze waar maken.”
Volgens Luis Valera, verbonden aan de Universiteit van Nevada, zijn presidentskandidaten al sinds begin jaren negentig actief op zoek naar de Latinostem. ,,George W. Bush was na Reagan de eerste Republikein die de Latino’s wist te bereiken. Hij kreeg in 2004 meer dan 40 procent van hun stemmen.” Romney kan dat wel vergeten, weet Valera. ,,In de voorverkiezingen moest hij rechtse standpunten innemen, ook over immigratie. Hij riep illegale immigranten bijvoorbeeld op zichzelf uit te zetten. Daarmee heeft hij veel Latino’s afgeschrikt. Daarnaast is Obama in het voordeel, omdat veel meer Latino’s zich als Democraat hebben geregistreerd.”
Niet iedereen. Adam Orozco, die met zijn blauwe ogen en blanke huid niet snel voor een Latino wordt aangezien, is trots op zijn Cubaanse afkomst. Hij stemt op Romney. ,,Juist omdat Obama zijn beloftes niet is nagekomen.”

TWEEDE DEBAT: GEVECHT WAAR OBAMA RAAKSTE KLAPPEN UITDEELT

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
HEMPSTEAD (GPD) – Na afloop van het tweede presidentsdebat staat Jennifer Psaki stralend in de tot ‘spin alley’ omgetoverde gymzaal, de ruimte waar Democraten en Republikeinen het optreden van ‘hun’ kandidaten duiden. De roodharige woordvoerder van Barack Obama weet het zeker: de president heeft Mitt Romney knock-out geslagen.
Zo’n eclatante overwinning als Psaki het voorspiegelt was het niet, maar Obama had dinsdag wel zijn bokshandschoenen meegenomen naar Hofstra University in Hempstead. Een soms agressieve Obama dwong de Republikeinse presidentskandidaat Romney in de verdediging. Zo revancheerde Obama zich voor zijn slechte optreden tijdens het eerste debat begin oktober.
Na het vorige debat in Denver steeg Romney’s ster gestaag in de peilingen. Om de opmars van zijn rivaal te stoppen moest Obama terugslaan. En soms leek het zelfs alsof de kemphanen hun microfoon zouden laten vallen om de verbale krachtmeting fysiek uit te vechten. Want in tegenstelling tot Obama twee weken geleden, hield Romney zich goed staande. Hij wist met name het debat over de economie naar zich toe te trekken door te benadrukken dat onder Obama de werkloosheid en de staatsschuld stegen.
Het debat op de universiteit die gesticht werd met de erfenis van rijke Friese emigranten had een andere opstelling dat het eerste debat. Tijdens deze ‘town hall’ mochten zwevende kiezers vragen stellen aan de kandidaten, die niet achter een lessenaar stonden, maar over het podium wandelden. Moderator Candy Crowley van nieuwszender CNN, de eerste vrouw die sinds 1992 een presidentsdebat leidde, ging vervolgens op die vragen door. Al tijdens het debat klaagden Republikeinen over partijdigheid: de vragen die Crowley uitkoos leken Obama niet slecht uit te komen.
Ook Romney had dat door. Hij onderbrak haar soms ruw, niet handig voor een presidentskandidaat die probeert de o zo belangrijke vrouwenstem binnen te halen. Na het vorige debat stapten veel vrouwen uit de middenklasse over naar het Romney-kamp. Maar nu probeerde Obama hen weer terugwinnen met opmerkingen over gelijke beloning voor mannen en vrouwen en beschikbaarheid van anticonceptie.
Romney probeerde terug te slaan. Het creëren van banen is voor vrouwen het belangrijkste verkiezingsthema. Maar met een ongelukkige opmerking over hoe hij als gouverneur van de Amerikaanse staat Massachusetts actief vrouwen wierf – hij had ‘multomappen vol vrouwen’ – sloeg hij de plank mis.
De president scoorde de meeste punten op buitenlands beleid. Zo wilde Romney Obama aanspreken op de aanslag in Libië, waarbij de Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens het leven liet. Die aanslag noemde Obama volgens Romney pas na twee weken een terreurdaad. Obama maakte bezwaar, dat had hij direct na de aanval al gedaan, waarna debatleider Crowley ingreep: de president had gelijk. Romney werd zo publiekelijk in de hoek gezet, terwijl hij met zijn argument dat de regering twee weken lang met wisselende verklaringen over de aanslag kwam (gepland of een reactie op de Amerikaanse anti-islamfilm), wél gelijk had.
Het laatste presidentsdebat, aanstaande maandag in Florida, zal uitsluitend over buitenlands beleid gaan. Daarmee lijkt Romney al bij voorbaat in het nadeel.

OBAMAHAAT IN VS: ‘HIJ WIL MIJN MANIER VAN LEVEN AFPAKKEN’

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – In het congrescentrum van het Crown Plaza hotel in Denver zitten aan het eind van een lange dag van de conservatievenclub CPAC nog tientallen congresgangers op een stoel in een donkere zaal. Er wordt een film vertoond, 2016: Obama’s America, een documentaire van de conservatief Dinesh D’Souza. Het is géén pro-Obama-film, maar een rolprent die de haat jegens de Democratische president aanwakkert. En het is een kaskraker in de Verenigde Staten.
Reizen door Amerika in verkiezingstijd leert dat Barack Obama al lang niet meer de president van alle Amerikanen is. Zo verraadden de ogen van John Bulloch, senator in de senaat van de oerconservatieve zuidelijke staat Georgia, een diepe minachting als hij het over de president heeft. ,,Liever een mormoon dan een moslim”, zo vatte hij net na het Republikeinse partijcongres zijn voorkeur voor Mitt Romney puntig samen. Bulloch is ervan overtuigd dat de president ‘zijn’ Amerika wil afpakken. Hij is niet de enige.
Een groeiend deel van de conservatieven koestert een diepe haat tegen de Democraat uit Chicago, die nog vier jaar in het Witte Huis wil blijven. Als het aan Maria Weese ligt, komt daar niks van in. De vrouw heeft een bord met ‘Fire Obama’ (ontsla Obama) stevig in haar handen geklemd tijdens het jaarlijkse congres van CPAC in Denver. Weese is geboren in Cuba en weet zeker dat Obama van Amerika net zo’n socialistische staat als haar geboorteland wil maken. ,,Ik heb al een land verloren, verdomd als dat me nog een keer gebeurt.”
De VS had vaker onpopulaire presidenten. Maar zoals Obama nu gehaat wordt, werd geen president eerder gehaat, constateerde commentator Bill Press die ‘The Obama Hate Machine’ schreef. ,,De persoonlijke aanvallen tegen hem zijn meedogenlozer en smeriger dan tegen welke andere president in onze historie. Het de haat neemt alleen maar toe.”
Dat viel ook Obama-biograaf David Maraniss op. Hij noteerde in zijn ‘The Story’ wat een grote groep Amerikanen denkt: Obama is niet in de VS geboren – en zou dus volgens de grondwet helemaal geen president mogen zijn – hij is moslim in plaats van christen, hij voert een oorlog tegen het christendom en hij is Marxist en/of een socialist, die Amerika naar Europees model wil omvormen en zo kapot wil maken.
Op de CPAC-conferentie wordt op die sentimenten handig ingespeeld door onderwerpen te agenderen die uitvergroten hoe slecht Obama voor het land is: slecht voor het onderwijs door vanuit Washington te bedenken wat goed is voor de kinderen, slecht voor energieonafhankelijkheid door groene energie te promoten en kolen en gas te ‘criminaliseren’ en slecht voor de vrijheid.
,,Hij probeert mijn manier van leven af te pakken”, stelt Michelle Mras. De boude uitspraak rolt rap over de lippen van de geboren Filipijnse, die vier jaar geleden nog op Obama stemde, maar daarvan compleet is teruggekomen. Maar voorbeelden over hoe de president haar manier van leven probeert af te pakken, heeft ze niet. Mras mompelt iets over de hoge belastingen die het haar bedrijf moeilijk maken. In werkelijkheid zijn de belastingen de laatste decennia alleen maar gedaald.
Het neemt niet weg dat Obama voor de conservatieven het schoolvoorbeeld van een voorvechter van een grote regering, die zich overal mee bemoeid en mensen hun vrijheden ontneemt. Hij denkt beter te weten wat goed voor ons is dan wij dat weten”, sneert Maria Weese, voordat ze aankondigt dat ze naar snel huis gaat om het ‘ontsla Obama’-bord in haar voortuin te zetten.

RUZIE OM EEN INGEVROREN LIJK IN NEDERLAND

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEDERLAND (GPD) – Het stadje Nederland in de Rocky Mountains van Colorado is bekend vanwege zijn liberale marihuanabeleid – net als de naamgenoot in Europa – en een grote overdekte draaimolen (de ‘carousel of happiness’), maar vooral vanwege een bevroren lijk. Maar deze ‘frozen dead guy’, waar inmiddels een hele industrie om is gebouwd, gaat misschien binnenkort verhuizen.
Het lijk is van Bredo Morstoel, een Noorse immigrant die in 1989 overleed aan een hartaanval. Kleinzoon Trygve Bauge zorgde dat zijn opa na zijn dood worden ingevroren, in de hoop dat de wetenschap ooit een manier zou vinden om hem weer tot leven te wekken. Het lichaam van Morstoel werd eerst vier jaar in Californië ingevroren met vloeibare stikstof in een speciale kliniek, maar Bauge haalde het lijk daarna naar Nederland in de staat Colorado waar hij een eigen kliniek gespecialiseerd in cryonisme, het invriezen van lichamen, wilde beginnen.
Die kwam er echter nooit. Bauge – een opgewonden standje volgens de dame die de lokale VVV runt – werd in 1994 wegens visumproblemen uitgezet naar Noorwegen. Maar ‘grandpa Bredo’, zoals het bevroren lijk door de inwoners van Nederland liefhebbend wordt genoemd, bleef achter in Nederland. Het stadje bedacht in 2002 een jaarlijks festival rond de ‘frozen dead guy’ dat in maart duizenden bezoekers trekt, en vergaarde wereldwijde faam.
Want het lichaam van Morstoel ligt nog steeds in een stalen sarcofaag in een schuurtje aan de rand van het dorp, ontoegankelijk voor nieuwsgierige ogen. Maar daar zal het bevroren lijk waarschijnlijk niet lang meer liggen.
Sinds de uitzetting van Bauge brengt Bo Shaffer in ruil voor een ‘salaris’ van 800 dollar (614 euro) iedere maand 771 kilo droogijs van Denver naar Nederland om het lijk bevroren te houden. Maar Shaffer heeft nu ruzie met zijn werkgever, kleinzoon Bauge die vanuit Noorwegen zorgt dat de temperatuur van zijn opa constant rond de -78 graden Celsius blijft. Want de prijs van het droogijs is omhoog gegaan en in de hete, droge zomer was er meer ijs nodig om het schuurtje koud te houden. Maar Bauge weigert te betalen voor die gestegen kosten en dreigt zijn opa nu te verplaatsen naar een cryonismekliniek in de Amerikaanse staat Michigan.
Nederland houdt zijn hart vast: hoewel het stadje aanvankelijk in rep en roer was toen rond de deportatie van Bauge bleek dat er een ijslijk in een schuur lag, heeft het ‘grandpa Bredo’ daarna omarmd. En Nederland wil graag wereldberoemd blijven om de ‘frozen dead guy’-dagen.

DE SPIN VAN DE SPINDOCTORS

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – Rob Portman straalt. Na afloop van het eerste presidentsdebat staat de senator uit Ohio zo trots als een pauw in de ‘spin alley’, een ruimte waar de ‘spindoctors’ van de kandidaten vrij spel krijgen om hun visie op het debat te geven. Portman is een belangrijke adviseur van Mitt Romney. Hij werd nog getipt als vicepresidentskandidaat, maar de saaie, kleurloze Portman heeft nu een nieuwe roeping gevonden: hij is degene die in de debatvoorbereiding de rol van Barack Obama speelt. En dat heeft hij kennelijk goed gedaan. Portman lacht nog wat breder terwijl hij een plooi uit zijn patriottistisch rood-wit-blauwe stropdas wrijft: ,,Het was een fantastische avond voor Mitt Romney.”
In de ruimte zwermen na afloop van het debat journalisten om de adviseurs van de kandidaten, als bijen om hun koningin. In ‘spin alley’ (steeg der spindoctors) laten zich woensdagavond net na het debat opvallend veel Republikeinen zien, en opvallend weinig Democraten. De partijgenoten en adviseurs van Obama die zich wél laten zien, zijn vooral bezig met het pareren van kritiek.
David Plouffe, topstrateeg van Obama, krijgt vraag na vraag op zich afgevuurd. Was Obama nerveus? Kwam hij tam over? Zijn antwoord is telkens hetzelfde ,,Nee, helemaal niet.” Maar de stem van Plouffe klinkt bij iedere herhaling schriller, alsof hij het zelf ook niet meer gelooft.
En waarom heeft Obama Romney eigenlijk niet aangevallen op zijn uitgelekte video waarin de Republikeinse presidentskandidaat 47 procent van de Amerikanen wegzet als ‘overheidsafhankelijken’? ,,Wij gaan ervan uit dat iedereen dat verhaal nu wel kent”, zegt Plouffe. Zijn boodschap valt tussen de regels door op te maken: als de president Romney daar op had aangevallen, hadden de kijkers hem als ‘gemeen’ bestempeld. Dat had hem geen goed gedaan.
Waar de Democraten gemaakt vrolijk deden, waren de Republikeinen oprecht opgelucht, alsof er een last van hun schouders was gevallen. Hun kandidaat, vanaf het begin af aan door niemand echt omarmd, deed deze keer precies wat er van hem werd verwacht. ,,Dít is Mitt Romney zoals ik hem ken en bewonder”, dweepte congreslid Jason Chaffetz uit Utah. ,,Hij zette de president op zijn nummer.”
Want sneren naar Obama waren er ook. Oud-burgemeester van New York en voormalig presidentskandidaat Rudy Giuliani verkneukelde zich bijvoorbeeld omdat Obama zonder teleprompter, de doorzichtige plaatjes waarop bij toespraken tekst wordt geprojecteerd, een veel minder goede spreker blijkt. ,,De president deed het vreselijk slecht. Ik denk zelfs dat een teleprompter niet had geholpen.”
Debbie Wasserman Schultz, het congreslid uit Florida dat de Democratische partij leidt, meende juist dat Obama ‘uiterst gedetailleerd’ zijn plan voor Amerika uiteen heeft gezet. Maar was die gedetailleerdheid niet het probleem? Haken kijkers daar niet massaal door af? ,,In tegendeel. Ze willen dat juist van de president horen.” Dan draait de anders zo vriendelijke blondine op haar hakken om, weg bij de kritische journalist uit Nederland.

ROMNEY OVERKLAST OBAMA EN KRIJGT TWEEDE KANS

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – Na ongeveer twintig minuten debatteren leunt de Amerikaanse president Barack Obama naar achteren, het rechterbeen licht gebogen, en glimlacht naar zijn opponent Mitt Romney. Zijn mond plooit in een lach, maar zijn ogen zeggen wat de tientallen miljoenen tv-kijkers ook al hebben gezien: Romney is beter, veel beter.
‘De overwinning is in zicht’, jubelde een campagnemail van de Republikeinse presidentskandidaat donderdag. Dat is wat voorbarig, maar zeker is dat Romney door zijn goede optreden – of misschien door het ronduit teleurstellende optreden van Obama – een tweede kans heeft gekregen om de race om het Witte Huis naar zijn hand te zetten.
Tijdens het eerste presidentsdebat, op de Universiteit van Denver in de Amerikaanse staat Colorado, leek het alsof de rollen waren omgedraaid. Obama, normaal een vlotte spreker, was aarzelend, hakkelde en gaf lange, wollige antwoorden waarbij hij zelf ook geen idee meer leek te hebben welk punt hij precies wilde maken. Romney daarentegen, die in zijn campagne nogal eens in verlegenheid werd gebracht door zijn onhandige uitspraken of zijn vaagheid, oogde ontspannen en zelfverzekerd, ging energiek in de aanval.
De president heeft vier jaar de tijd gehad om Amerika uit het economische dal te trekken en dat is hem niet gelukt, betoogde Romney. Soms keek hij bijna geamuseerd naar Obama, die op zijn beurt oogcontact meed. Voortdurend keek hij naar beneden, alsof hij op zijn lessenaar wanhopig zocht naar inspiratie. Obama zei meer tijd nodig te hebben voordat zijn plannen optimaal werken. Zo werd de president veroordeeld tot het defensief.
Dat was onverwacht, hoewel het campagneteam van Obama zijn best had gedaan om de verwachtingen te temperen. De president was de te kloppen man omdat de peilingen lieten zien dat Obama in cruciale staten uitliep. Voor Romney moest het debat een ‘game changer’ worden: zijn kans om vijf weken voor de verkiezingen terug te vechten.
Hoewel debatten historisch gezien weinig effect hebben op de peilingen, kan Romney de komende dagen een stijging verwachten. Bij het volgende debat, op 16 oktober, is Romney plots de te kloppen man.
Dit wil niet zeggen dat het een goed debat was. Integendeel. De gehoopte ‘zingers’, puntige opmerkingen waarmee de kandidaten kunnen scoren, bleven uit. Vragen stelden de kandidaten elkaar niet, zelfs niet nadat debatleider Jim Lehrer hen daar nadrukkelijk toe uitnodigde. In plaats daarvan doken de twee presidentskandidaten in de economie, de enorme staatsschuld en belastingen wat verzandde in een cijferbrij en ambtelijke discussies. Ook beschuldigden ze elkaar ervan elkaars beleid verkeerd voor te stellen. Daarmee deden Romney en Obama de doorsnee Amerikaan ook geen plezier; thuis voor de buis haakten zij waarschijnlijk af, in verwarring over wie ze nu moesten geloven. Feitencheckers zullen nog dagen nodig hebben om te bepalen wie er gelijk had.
Het debat toonde ook dat een zittende president in het nadeel is: het is veel makkelijker om, zoals Romney, staand beleid aan te vallen dan het te moeten verdedigen zoals Obama. Daar slaagde het staatshoofd niet goed in. Zelfs voor zijn paradepaardje Obamacare, de hervorming van de gezondheidszorg, sprong hij niet overtuigend in de bres. Een teken dat de president echt niet zijn beste dag had.
Romney had overduidelijk goed voorbereid plaatsgenomen achter het katheder. Sinds juni oefende hij daar al voor. Ook kan hij bogen op ruime en recente debatervaring: tijdens de voorverkiezingen voerde hij 23 debatten. Obama oefende de afgelopen drie dagen in Las Vegas. Verder moest hij de voorbereiding tussen de bedrijven door doen; het presidentschap slokt immers veel tijd op.

ZOALS COLORADO STEMT, STEMT MISSCHIEN HET HELE LAND

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – Paul Williamson weet het nog niet. De Vietnam-veteraan is maandagavond naar de campagnebijeenkomst van Mitt Romney in het luchtvaartmuseum van Denver gekomen om de ‘plussen en minnen’ van de Republikeinse presidentskandidaat te turven. Donderdag gaat hij hetzelfde doen bij een evenement van de Democratische president Barack Obama in de stad in de Amerikaanse staat Colorado.
,,Van meneer Romney waardeer ik zijn ervaring in het bedrijfsleven en zijn economische plan. Meneer Obama is een hele goede leider en hij heeft charisma.” Zijn keus drukt als een enorme verantwoordelijkheid op de schouders van Williamson. ,,Colorado is een ‘swing state’. Mijn stem kan het verschil maken.”
In verkiezingstijd worden de vijftig Verenigde Staten ingekleurd in rood en blauw. Die kleuren staan voor de partijen: rood hoort bij de Republikeinen, blauw is de kleur van de Democraten. Maar Colorado is een paarse staat: een onbesliste mengeling van rood en blauw.
Waren er aan het begin van de campagne nog twaalf van die zwevende staten, nu zijn er – als we de peilingen moeten geloven – nog een handjevol over. Daarmee is Colorado plots ‘the swingiest of swing states’, de ‘battleground of battleground states’. De Amerikaanse media komen superlatieven tekort: Colorado is de sleutelstaat die wellicht de grootste sleutel in handen heeft.
Om de verkiezingen te winnen, moeten de kandidaten 270 kiesmannen verzamelen. Iedere staat krijgt naar verhouding van het aantal inwoners een aantal kiesmannen toebedeeld. Hoewel Colorado – groot in omvang – ‘slechts’ negen kiesmannen heeft, kan de staat op 6 november cruciaal blijken, zegt politicoloog Seth Masket van de Universiteit van Denver. ,,In een scenario waarin Romney zowel North Carolina als Florida wint en Obama in Ohio zegeviert, geeft Colorado de doorslag.”
Dat was een jaar of tien geleden nog anders. Masket: ,,Toen was Colorado nog bloedrood.” Maar de bevolking is veranderd. Gelokt door de belofte van betaalbare woningen verhuisden mensen uit Californië, Oregon en Washington naar de Rocky Mountainsstaat. ,,Allemaal Democraten.” Ook werd Colorado de laatste jaren overspoeld door ‘nieuwe Amerikanen’, vooral uit Mexico en Midden-Amerikaanse landen. Ook die stemmen vrijwel allemaal Democratisch.
Zo wist Obama in 2008 in Colorado te winnen. Het was de staat waar Barack Obama eerder dat jaar zijn nominatie tot presidentskandidaat accepteerde. Ryan Call ziet hem nog staan, in Denver, voor de Griekse pilaren die als decor van de Democratische conventie dienden. De voorzitter van de Republikeinse partij in Colorado gebruikt de beloftes die hij toen aan het Amerikaanse volk deed nu tegen hem. ,,Hij heeft ze niet waargemaakt.”
Vier jaar later vervult Denver morgen (woensdag) als gaststad van het eerste presidentsdebat wéér een belangrijke rol. Republikein Call is ervan overtuigd dat de peilingen een paar dagen na dat debat in het voordeel van zijn partijgenoot Romney zullen uitpakken. ,,Obama heeft meer charisma dan iemand zou mogen hebben, maar ik kies liever voor iemand die capabel is.” Daarvan moet Romney zwevende kiezers als Williamson bij het debat morgen (woensdag) proberen te overtuigen. Bij de campagnestop in Denver was hij in ieder geval al in vorm.