— met kader —
(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Politicoloog Tammy Frisby volgt de Republikeinse voorverkiezingen op de voet en kan zich niet aan de indruk onttrekken dat ze naar de film ‘Titanic’ kijkt. ,,We wéten dat het schip tegen een ijsberg vaart, net als we weten dat Mitt Romney de kandidaat wordt. We weten hoe het afloopt, maar toch moeten we de hele film – en die duurt lang – uitzitten.”
De voorverkiezingen zijn halverwege. Frisby, verbonden aan de Stanford University, concludeert dat het heel anders is gelopen dan vooraf gedacht. ,,Ik dacht dat Romney snel niet te kloppen zou zijn. Ik heb de macht van de Super PACs onderschat.”
Dankzij die politieke actiecomités kunnen individuen indirect veel geld aan een campagne doneren. Zonder dat geld hadden Rick Santorum en Newt Gingrich hun campagnes waarschijnlijk al veel eerder gestopt. Nu de strijd tussen Romney en Santorum gaat, zal de campagne ‘tot het bittere eind’ doorgaan, vermoedt Frisby.
Sanford Gorden, politicoloog aan New York University, ziet Romney al over de finishlijn kruipen. ,,Want ondanks de winst van Santorum in staten als Alabama en Mississippi sprokkelt Romney de meeste gedelegeerden bij elkaar.”
Een kandidaat heeft 1144 gedelegeerden nodig om de nominatie te winnen. Iedere staat vertegenwoordigt een aantal gedelegeerden. Tot 1 april worden ze proportioneel verdeeld, daarna gaan alle gedelegeerden naar de winnaar. Romney staat nu op 495, Santorum op 252. ,,De rekenkunde is Romneys beste vriend”, zegt Gorden.
Frisby ziet nog wel een kansje voor Santorum: als hij de Republikeinse kiezer ervan weet te overtuigen dat hij tegenover president Obama verkiesbaar is én als Gingrich uit de race stapt. ,,Onderzoek laat zien dat 60 procent van de Gingrichstemmers dan naar Santorum gaat. Dan slaagt Santorum er weliswaar nog niet in om 1144 gedelegeerden bij elkaar te krijgen maar dan kan hij er wel voor zorgen dat Romney dat aantal níet haalt.”
In dat geval wordt het Republikeinse congres in augustus een ‘brokered convention’, waarbij onderhandeld wordt over de te kiezen kandidaat en waar nieuwe kandidaten zich in de strijd kunnen werpen. ,,Dat er nog een ridder op een wit paard – gouverneurs Chris Christie of Mitch Daniels, congreslid Paul Ryan – aan komt rijden, acht ik onwaarschijnlijk. De economie vertoont herstel. Omdat de kansen dat Obama dan herkozen wordt toenemen, zullen zij hun baan en reputatie niet op het spel zetten”, voorspelt Frisby. ,,Ook als de kandidaat pas op het congres wordt gekozen, denk ik dat Romney de nominatie zal wegslepen.”

KADER
Première zonder rode loper
Het was een première zonder rode loper op het social-mediakanaal van de campagne van Barack Obama toen de film over de eerste termijn van de Amerikaanse president voor het eerst werd vertoond. ‘Docu-ganda’ wordt de rolprent genoemd: een mix van documentaire en propaganda. Verteld voor Hollywoodster Tom Hanks en geregisseerd door de man die ook tekende voor Al Gore’s klimaatfilm ‘An Inconvenient Truth’. ‘The Road We’ve Traveled’ lijkt op een lange smeekbede voor een tweede termijn. In bijna zeventien minuten passeren de grootste verdiensten van de regering-Obama de revue: het reddingsplan voor de Amerikaanse auto-industrie, de hervorming van de gezondheidszorg en het terugtrekken van de Amerikaanse troepen uit Irak. Ze worden aaneengeschakeld door mooie beelden vergezeld van vioolmuziek en toegelicht door Obama’s chef-staf en adviseur die het Witte Huis inmiddels hebben verlaten. Als het over het uitschakelen van al Qaïdaleider Osama bin Laden gaat, onderstreept oud-president Bill Clinton de moed van Obama. Op miljoenen stemgerechtigde kijkers hoeft de film vermoedelijk niet te rekenen: daar is-ie te lang voor – en misschien ook een tikje te saai.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – ‘Ik ben Clarence, een 4G-hotspot’, staat op het T-shirt van de dakloze uit het Texaanse plaatsje Austin. Via Clarence kunnen bezoekers van het culturele festival SXSW (South by Southwest) internetten.
Het is een experiment van reclamebureau. BBH Labs rustte dertien daklozen uit met een wifi-modem en stuurde die naar de drukste plekken van het tiendaagse festival. De daklozen worden betaald: 20 dollar (15,25 euro) per dag. Bovendien mogen ze de bijdragen van internettende festivalgangers houden. De adviesprijs is 2 dollar (1,50 euro) voor 15 minuten internetten.
Slim plan, dacht de initiatiefnemer. Maar de daklozenhotspots kregen deze week veel kritiek. Het bureau zou daklozen uitbuiten, het zou onethisch zijn. De dakloze wordt niet gezien als een mens, maar als een ding, schrijven bloggers op verschillende websites. Tegelijkertijd krijgen ‘menselijke opladers’, vrijwilligers die door transportbedrijf FedEx zijn uitgerust met USB-poorten waarmee festivalbezoekers hun telefoon of laptop kunnen opladen, geen kritiek.
BBH Labs vergelijkt hun experiment met het verkopen van een daklozenkrant. Daarbij betalen mensen ook wat zij over hebben voor de krant. Het reclamebureau zegt dat er meer vraag is naar een digitale service zoals mobiel internet en dat de daklozen zo meer geld kunnen verdienen.
Dakloze Clarence, die uit New Orleans komt en dakloos raakte na orkaan Katrina, snapt de commotie niet, vertelde hij aan de New York Times. ,,Ik vind het leuk om met mensen te praten en het is een baan. Ik verdien op een eerlijke manier geld.”
Het is niet de eerste keer dan het reclamebureau daklozen inschakelt. In New York bedacht het Underheard: een project waarbij zes daklozen via microblog twitter hun levensverhaal vertelden.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Twee grote en dus belangrijke staten, Michigan en Arizona, gaan vandaag (dinsdag) naar de stembus. Een week voor Super Tuesday, als tien staten tegelijk hun Republikeinse presidentskandidaat kiezen, lijkt Rick Santorum voor een verrassing te gaan zorgen. Vooral nu Mitt Romney keer op keer bewijst ver af te staan van de hardwerkende Amerikaan.
Begin februari won Santorum in één avond drie staten: Missouri, Colorado en Minnesota. Hij wist daarna gebruik te maken van dat momentum. Terwijl zijn populariteit omhoog schoot, werd het campagneteam van Romney almaar nerveuzer. Want als Arizona of Michigan door de conservatieve katholiek gewonnen worden, gelden de argumenten die Romney begin februari gebruikte om het belang van Santorums’ winst te ontkrachten, niet meer.
Destijds claimde Romney dat hij geen campagne had gevoerd. Dat de kiezers in de drie door zijn opponent gewonnen staten erg conservatief en gelovig waren. En dat de gewonnen gedelegeerden niet meetelden bij de nationale conventie van de Republikeinen. Met andere woorden: Santorum had een pyrrusoverwinning behaald.
Romney heeft dit keer wél hard campagne gevoerd. Winst voor Santorum, met name in Michigan, betekent dat hij de arbeidersklasse aanspreekt, de ‘blue collar voters’. En als dat zo is, heeft Romney een week voor Super Tuesday een groot probleem.
De hardwerkende Amerikaan heeft moeite zich te vereenzelvigen met de multimiljonair uit Massachusetts. Niet in de laatste plaats door ongelukkige uitspraken van Romney zelf. In ‘motor city’ Detroit presenteerde hij zich als autoliefhebber die in een Ford Mustang en een Chevrolet pick-up truck rijdt. Prima, maar vervolgens zei hij dat zijn vrouw ‘in een paar Cadillacs’ rijdt. Een paar maar liefst.
Zondag ging het weer mis. Romney, die wil overkomen als een ‘gewone vent’, reisde naar de Daytona 500 autoraces. Of hij de races volgde, wilde een verslaggever weten. Niet echt, antwoordde Romney, ,,maar een paar van mijn vrienden zijn eigenaar van een team.” Eerder verwedde Romney tijdens een debat al 10.000 dollar, een bedrag waar de hardwerkende Amerikaan alleen van kan dromen.
Ondertussen richt Santorum zijn pijlen op president Obama. De Democraat is ‘een snob’ omdat hij wil dat iedere Amerikaan naar een hogeschool of universiteit gaat. Obama’s excuses nadat soldaten in Afghanistan korans verbrandden, toonden zwakte. Dat gebeurde per ongeluk, aldus Santorum, en daar hoef je geen sorry voor te zeggen.
De laatste peilingen tonen dat het vooral in Michigan erg spannend wordt. Verlies daar zou ook een persoonlijke afgang zijn voor Romney. Hij werd er geboren en zijn vader was er gouverneur. Tegenstand komt in Michigan niet alleen van Santorum, maar ook uit onverwachte hoek. Bij de primary mogen niet-Republikeinen meestemmen. En Democraten zien Santorum graag winnen. Tegenover Obama heeft de conservatief, die ver van het gematigde politieke midden staat, immers geen schijn kans.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Om zijn woorden kracht bij te zetten, wrijft Rick Santorum over zijn linkerpols. Dáár dragen Nederlandse ouderen een armband met de tekst ‘Euthanaseer me niet!’. Want in Nederland wordt ‘uit begrotingsoverwegingen’ euthanasie verricht op senioren die dat niet willen, beweerde de presidentskandidaat tijdens een campagnebijeenkomst in de conservatieve staat Missouri. Het geschokte publiek slikte het voor zoete koek, onderwijl oeh, ah en ‘oh my’ roepend.
Politici in de Verenigde Staten worden, vooral in een presidentscampagne, liever niet gehinderd door de waarheid. Newt Gingrich zegt dat hij als oud-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden ,,volledig is vrijgesproken’ van ethische misstappen, Mitt Romney zegt dat president Obama geen handelsakkoorden met nieuwe landen heeft gesloten en Ron Paul zegt dat de VS failliet is. Het klopt allemaal niet.
Ze hebben er zelfs een term voor: ‘fact free politics’ (feitenvrije politiek). Er is ook een tegenbeweging: factcheckers die uitspraken van presidentskandidaten tijdens debatten, toespraken, interviews en politieke spotjes controleren.
FactCheck.org was in 2004 de eerste. De website werd opgericht door Brooks Jackson, die als politiek verslaggever werkte bij persbureau AP en CNN. Leugens noemt hij het nooit. ,,Dan zouden we uitgaan van kwade opzet. We noemen het liever incorrect, feitelijk onjuist of misleidend.” Politici beseffen volgens Jackson vaak niet dat ze onwaarheden vertellen. ,,Ze proberen kiezers te overtuigen en denken dat alles geoorloofd is. En op hun beurt willen kiezers maar wat graag geloven dat wat de kandidaat zegt ook de waarheid is.”
FactCheck.org werkt aan een verhaal over de uitspraken van Santorum over Nederland. Daarvoor wordt aan het campagneteam van Santorum gevraagd wat de basis is van zijn uitspraak. ,,Het is de vraag of we antwoord krijgen. Bij een eerder onderzoek over zijn foute claim dat een derde van de middelbare scholieren stopt met school, werden we genegeerd.”
‘Feitenvrije politiek’ is overigens niet voorbehouden aan de Republikeinen. Denk bijvoorbeeld aan de Democratische oud-president Bill Clinton. Hij zei in 1998 vol overtuiging dat hij geen seks met Monica Lewinksy had gehad, terwijl hij wel een seksuele relatie met zijn Witte-Huisstagiaire had. Later moest hij voor zijn leugens door het stof.
In Nederland is geschokt gereageerd op de uitspraken van Santorum, die zich ontpopt als serieuze tegenstander van Romney. In de VS is het nog nauwelijks door media opgepikt. De Nederlandse ambassade in Washington heeft besloten niet te reageren.
De Britse regering deed dat in 2007 wél, toen presidentskandidaat Rudy Giuliani, zelf genezen van prostaatkanker, stelde dat de overlevingskans in Groot-Brittannië dankzij ‘socialistische gezondheidszorg’ slechts 44 procent was. Giuliani bleek zijn uitspraak gebaseerd te hebben op een Canadese psychiater die de statistieken verkeerd gelezen had, ontdekte FactCheck.org. Jackson: ,,Maar Giuliani weigerde excuses te maken.”

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Illegalen in uw buurt? Meld ze hier, anoniem! De website Report an Illegal Alien (geef een illegaal aan), met een patriottistisch Amerikaans vlaggetje in de adresbalk, is één van sites waar Amerikaanse burgers illegalen kunnen rapporteren. De PVV van Geert Wilders lijkt zich voor het ,,Polen-meldpunt’ te hebben laten inspireren door de Verenigde Staten, thuisland van veel van Wilders’ politieke vrienden en geldschieters. Daar zijn meldsites voor mensen zonder verblijfsvergunning – vaak uit Mexico of Latijns-Amerika – al jaren gemeengoed.
Maar zoveel ophef als er in Nederland is over de klaagwebsite van de PVV, zo weinig aandacht is er voor de Amerikaanse kliksites. David Caulkett constateert mokkend dat de site die hij in 2002 begon, reportillegals.com, door de media wordt ‘doodgezwegen’. ,,Alleen immigratiegroepen spraken er schande van.” Dat doet hem niks. Hij was – en is – de illegalen spuugzat. ,,Die pikken alleen maar banen in van sociale minima en ‘blacks’ die het vuilnis ophalen. Bovendien zorgen ze voor verdeeldheid in ons ooit zo verenigde land.”
Waar Wilders iedere beschuldiging van discriminatie resoluut van de hand wijst, geeft Caulkett het toe. ,,Ik discrimineer. Maar alleen illegalen.” Op de vraag wat er door zijn hoofd gaat als hij in zijn buurt in Florida een Mexicaan tegenkomt, valt hij wel even stil. ,,Hier zijn 900.000 illegalen. Grote kans dat die persoon dus illegaal is.”
Er zijn parallellen te trekken tussen Nederland en de VS: net als Polen en andere Oost-Europeanen in Nederland worden Mexicanen (de grootste groep illegalen) in de VS geassocieerd met overlast en krijgen ze het verwijt banen af te pakken. Maar er zijn ook verschillen. Mensen uit midden- en oost-Europa mogen in Nederland wonen en werken; daar is niks illegaals aan. Zonder verblijfsvergunning in de VS wonen en werken is verboden en de immigratiedienst roept burgers actief op om te klikken. Dat zou echter tijdrovend zijn en niet anoniem kunnen.
De commerciële ‘geef een illegaal aan’-websites bieden een snel en makkelijk alternatief, al kost dat wel 5 of 10 dollar (3,75 en 7,50 euro). De gegeven informatie wordt door de beheerder van de website doorgegeven aan de immigratiedienst. Die onderzoekt de claim en zet een gepakte illegaal de grens over.
Hoeveel bezoekers Caulkett heeft, wil hij niet zeggen. ,,Er hebben bijna 800 mensen een dankbare reactie op de site achtergelaten, dat zegt genoeg.” In 2005 had zijn site 8000 bezoekers per maand, blijkt uit een interview dat hij destijds gaf aan een website. Zeker is dat er dankzij zijn site illegalen het land worden uitgezet. Caulkett heeft geen medelijden. ,,Ze worden vaak geportretteerd als onschuldig, maar dat zijn ze helemaal niet.” Zijn site heeft ook een webshop waarin hij T-shirts verkoopt waarop de contouren van de VS gedrukt staan met de tekst ‘Ik ben hier legaal’.
Misschien nog een Amerikaans idee voor de PVV: T-shirts met ‘Ik geef géén overlast’?