(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Een paar seconden dachten bioscoopbezoekers dat de in het zwart geklede man bij de première van de nieuwe Batmanfilm The Dark Knight Rises hoorde. Tot hij het vuur opende. In nog geen tien minuten doodde een schutter in Aurora, in de Amerikaanse staat Colorado, twaalf mensen. De vermoedelijke dader, de 24-jarige James Holmes, is aangehouden.
Onder de doden zijn een meisje van zes en een jonge vrouw die begin juni ternauwernood een schietpartij in een winkelcentrum in de Canadese stad Toronto ontliep. Negenenvijftig anderen raakten gewond, onder wie een baby van drie maanden oud en drie militairen.
De Century 16 bioscoop in de voorstad van Denver zat in de nacht van donderdag op vrijdag vol voor de middernachtelijke première van de door recensenten bejubelde Batmanfilm. Toen de film twintig minuten bezig was, rond 00.30 uur plaatselijke tijd (08.30 uur Nederlandse tijd), kwam de verdachte via een achteringang de bioscoop binnen. Hij forceerde een nooduitgang van zaal 9, één van de zalen waar de film vertoond werd. Holmes was gekleed in een zwarte, militairachtige outfit en droeg een gasmasker. Hij gooide een rookgranaat, ooggetuigen denken dat het om traangas ging. Vervolgens bracht hij zijn twee Glock-pistolen, een AR-15 semiautomatisch jachtgeweer en een Remington-geweer in stelling en begon te schieten. Eerst in de lucht, daarna gericht op willekeurige bioscoopbezoekers. Ooggetuigen zeggen dat hij voor in de zaal begon, bij het scherm, en zijn weg stelselmatig omhoog vervolgde.
Terwijl iedereen die dat kon de zaal verliet en in paniek naar buiten vluchtte, liep Holmes terug naar zijn auto. Bij de witte Hyundai, die achter de bioscoop geparkeerd was, werd hij door de politie aangehouden. Holmes probeerde zichzelf niet van het leven te beroven en verzette zich niet bij zijn arrestatie. Hij vertelde de agenten dat hij zijn auto en zijn appartement, op acht kilometer van de bioscoop, had uitgerust met boobytraps. FBI-agenten gingen daarop met een hoogwerker de woning via het raam binnen. Ze troffen daar een geavanceerd boobytrapsysteem aan, met brandbaar materiaal en diverse ontstekingsmechanismen. Het zal daardoor nog uren of dagen kunnen duren voordat de politie toegang heeft tot zijn appartement.
Holmes heeft geen strafblad. Hij werd alleen vorig jaar beboet wegens een snelheidsovertreding. De autoriteiten tasten in het duister over zijn motief. Volgens FBI-agenten zou de schietpartij niks te maken hebben met terrorisme. Maandag wordt hij voorgeleid aan de rechter.
President Barack Obama en presidentskandidaat Mitt Romney lieten in verklaringen weten mee te leven met de slachtoffers en nabestaanden. Obama schrapte zijn campagneactiviteiten in Florida om zo snel mogelijk terug te reizen naar de hoofdstad Washington. ,,Er zullen andere dagen zijn voor politiek. Dit is een dag voor gebed en overpeinzing”, zei hij in Fort Myers. Burgemeester Michael Bloomberg van New York, een groot pleitbezorger van wapenbeperking, riep Obama en Romney op te vertellen wat zij aan het wapenbezit in de VS gaan doen.
In New York, waar The Dark Knight Rises ook voor lange rijen voor de bioscoop zorgt, heerst angst dat iemand de daad van Holmes zal kopiëren. De politie zet extra beveiliging in bij de bioscopen. De première van de film in Parijs is door de filmmaatschappij afgelast.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Er zijn boeken over geschreven, tv-series en films over gemaakt, maar niemand weet precies wat er in de zomer van 1947 bij Roswell, in de staat New Mexico neerstortte.
Het was een vliegende schotel, zeggen degenen die in buitenaards leven geloven. Ach nee, het was een weerballon, houdt de Amerikaanse regering ook 65 jaar na dato nog steeds vol. Nu zegt een oud-CIA-agent dat hij zeker weet dat het om een UFO ging: een ‘unidentified flying object’, een onbekend vliegend ding.
Er zouden zelfs lijken van buitenaardse wezens zijn gevonden. De regering heeft de zaak in de doofpot gestopt. Oud-CIA-agent Chase Brandon was er zelf niet bij die zomer van 1947. Hij zegt dat hij in een afgesloten kamer in het hoofdkwartier van de CIA in Langley op een doos stuitte met daarop één woord: ‘Roswell’. Er zaten documenten en foto’s in, maar wát daar op stond, wil Brandon niet zeggen. Wel dat hij er het onomstotelijke bewijs vond dat wat er crashte in Roswell ‘niet van deze aarde kwam’. De autoriteiten wisten in eerste instantie ook niet wat ze met het incident aan moesten.
Op 8 juli 1947 werd er een persbericht verspreid waarin stond dat de luchtmacht ‘een vliegende schotel’ had gevonden. Op 9 juli was het plots een weerballon. Dat verhaal wordt tot op de dag van vandaag aangehouden.
Veel mensen geloven dat niet. Roswell heeft daar op in gespeeld en een bloeiende toeristenindustrie opgebouwd. Hoewel de crash in de woestijn op 120 kilometer van Roswell plaatsvond, komen er ieder jaar tienduizenden nieuwsgierigen op af. Wellicht heeft Brandon zich ook laten meeslepen door het mysterie. De laatste tien jaar van zijn carrière werkte hij als de Hollywood-gezant van de CIA. En nu is Brandon bezig met de promotie van zijn boek, een science fiction-verhaal over contact met buitenaardse wezens.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Het klinkt als een onschuldige verwennerij voor in bad, en mensen die het snuiven of roken willen inderdaad vaak hun kleren uittrekken. Ze doen dat alleen niet om in bad te stappen, maar omdat ze gaan hallucineren, paranoïde worden of extreem gewelddadig.
De laatste tijd wordt de ene na de andere (zelf)moord of bizar gewelddadig incident in de Verenigde Staten in verband gebracht met synthetische cocaïne die bath salts (badzout) wordt genoemd. Op afdelingen spoedeisende hulp in het hele land worden badzoutgebruikers binnengebracht. Artsen zien patiënten met hoge koorts, hoge hartslag, hevig zwetend en zeer geagiteerd. Ze proberen anderen of zichzelf pijn te doen; trekken bijvoorbeeld hun haar, wenkbrauwen en wimpers uit. ,,Gebruikers hebben het gevoel dat ze door de duivel bezeten zijn”, zegt toxicoloog en apotheker Susan Smolinske.
De directeur van het gifstoffenkenniscentrum van het Children’s Hospital of Michigan in Detroit en professor aan de Wayne State University zag de patiënten zelf ook, toen haar hulp werd ingeroepen in Marquette, een klein stadje in Michigan. ,,Eind vorig jaar werd daar iedere dag wel een badzoutpatiënt opgenomen. Het was echt een epidemie”, zegt Smolinkse. In Marquette overleed één patiënt, maar in de drie jaar dat badzout op de Amerikaanse markt is, zijn er al tientallen doden gemeld. ,,Van alle slechte drugs is badzout de slechtste”, oordeelt Rusty Payne van de Amerikaanse drugsbestrijdingseenheid DEA.
,,Het gevaarlijkste is dat gebruikers denken: het is legaal, dus is het veilig.” Gebruikers die het overleven houden er soms levenslange problemen aan over. Smolinske: ,,Het verschil met andere drugs is dat we bij badzout regelmatig zien dat patiënten na gebruik permanent niet goed in hun hoofd zijn.” Badzout is afgeleid van het chemische bestanddeel dat wordt gevonden in qat, de plant die vooral in Jemen en Somalië wordt gekauwd. Dat stofje is verboden. Maar een modificatie daarvan is dat niet.
Die chemische stof, verwerkt tot wit poeder, komt in zakjes van 200 tot 450 milligram met labels als Ivory Wave of White Rush op de markt. Het is in korte tijd populair geworden omdat het goedkoop is, zo’n 20 dollar (16 euro), en heel krachtig. Smolinske benadrukt dat dit badzout niet hetzelfde is als bij de drogist te koop is. ,,Het is nooit bedoeld om in badwater te strooien. Vaak staat wel op de verpakking: ‘werkt verkwikkend’. Maar dat is alleen om het een onschuldig imago te geven.”
De Amerikaanse drugsbestrijdingseenheid zit met de handen in het haar. ,,We kunnen nauwelijks optreden tegen badzout”, erkent Payne. De DEA verbood de belangrijkste bestanddelen in badzout en dacht zo van het probleem af te zijn. Maar de producenten in China, Pakistan en India veranderden de samenstelling. ,,Wij verbieden een bestanddeel, zij vervangen het voor iets anders.”
Het staatsbestuur van Michigan, die ook zijn eigen wetten mag maken, heeft daar op advies van Smolinske, een oplossing voor gevonden. ,,Hier is sinds 1 juli iedere stof die lijkt op de stof die voorkomt in badzout verboden.” Toch is Smolinske bang dat de problemen nooit helemaal weg zullen gaan. ,,We zien nu al dat er badzout verkocht wordt als XTC. Als die trend doorzet, zal het nooit meer verdwijnen.”

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Na lang wachten is het best bewaarde geheim van Washington bekend: het Amerikaanse hooggerechtshof houdt de zorgwet van president Barack Obama tegen alle verwachtingen in overeind. Vijf vragen (en antwoorden) over de wet en de uitspraak.

1. Wat houdt de wet precies in?
In de VS zijn naar schatting bijna vijftig miljoen mensen onverzekerd en verzekeraars mogen zieke mensen uitsluiten van dekking. De wet van Obama brengt daar verandering in. Mensen met een bestaande aandoening of chronische ziekte kunnen niet meer worden geweigerd, jongeren kunnen tot hun 26ste op de polis van hun ouders blijven staan en preventieve zorg is gratis. Maar de fundering is het belangrijkst: iedereen moet verplicht een zorgverzekering afsluiten, op straffe van een boete. Want alleen als iedereen is verzekerd, blijft de almaar duurder wordende gezondheidszorg betaalbaar.

2. Klinkt goed. Maar er was veel verzet tegen de wet. Waarom?
Het is die verplichting die veel Amerikanen – het volk van vrijheid en eigen keuzes – in het verkeerde keelgat schiet. Waarom zouden ze moeten betalen voor de zorgkosten van een zieke, terwijl ze zelf kerngezond zijn en nooit naar de dokter gaan? Dat solidariteitsbeginsel is socialistisch, Europees, on-Amerikaans, oordeelden zij. Daarnaast heeft de regering-Obama de voordelen van de wet onvoldoende uitgelegd. Daar was te weinig geld voor. Een groot aantal staten en andere tegenstanders spanden een rechtszaak aan om de wet met een beroep op de grondwet van tafel te krijgen. Die zaak kwam uiteindelijk terecht bij het hooggerechtshof.

3. Zo. In de VS bemoeien rechters zich dus met de politiek?
In de Verenigde Staten is het Supreme Court belast met het toetsen van wetten aan de grondwet. Een groep van 26 staten en individuele tegenstanders twijfelden aan de grondwettelijkheid van de Affordable Care Act, zoals de wet van Obama officieel heet. Eind maart trokken de negen rechters (voor het leven benoemd) drie dagen uit om de wet met tegenstanders en de landsadvocaat te bespreken. De afgelopen 45 jaar was er door de opperrechters niet meer zoveel tijd uitgetrokken voor één zaak.

4. Wat oordeelde het hooggerechtshof?
Kort door de bocht: de wet is niet in strijd met de grondwet. De basis voor de verplichte verzekering en de boete die wordt opgelegd aan mensen die onverzekerd blijven, mag alleen niet in de grondwettelijke clausule gevonden worden waarin de regering deze zocht. Maar de vijf rechters die de meerderheid vormden, verzonnen een list: de boete kan beschouwd worden als belasting. En zo is ook de kern van Obamacare grondwettelijk.

5. Nu de wet is goedgekeurd, kan er niks meer aan worden veranderd?
De wet is nog niet helemaal ingevoerd. De belangrijkste delen van de wet, met de verplichte verzekering, gaan pas in 2014 in. Maar hoger beroep is niet mogelijk. Toch is de wet door de uitspraak nog niet in steen gebeiteld (al staat-ie straks wel in alle geschiedenisboeken). Mitt Romney, Obama’s Republikeinse uitdager, heeft al aangekondigd de wet in de prullenbak te gooien als hij in november de verkiezingen wint. Het Amerikaanse congres kan nog wel aan de wet morrelen. De (symbolische) stemming om de wet terug te draaien staat al gepland voor 11 juli.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – ,,Hee Karen, wat ben je een vetklep! Kijk naar al dat vet”, wijst een jongen in een rijdende schoolbus vol afschuw. ,,Ze zweet ook”, reageert een klasgenootje. ,,Bah! Je ziet het van haar gezicht naar beneden lopen.” Het slachtoffer, een bejaarde vrouw met een bril, een imposante onderkin en grijze krullen zit alleen in een bankje. Ze voelt zich met de minuut ongemakkelijker. Ze probeert de kinderen te negeren, maar die dagen haar uit door met een koekjesdoos in haar zij te porren. ,,Je zult sterven aan suikerziekte”, zegt een ander. ,,Als je niks aardigs te zeggen hebt, zeg dan niks”, antwoordt Karen met tranen in haar ogen.
Het ene moment genadeloos gepest worden in een schoolbus in het stadje Greece in de staat New York, een week later ruim 650.000 dollar ter beschikking hebben. Het overkwam Karen Huff Klein (68) dankzij de macht van internet. Met hun mobiele telefoon filmden de pestkoppen hoe de schoolbustoezichthoudster tien minuten lang beledigingen en verwensingen naar haar hoofd krijgt geslingerd. Iemand zag het filmpje op Facebook en zette het op YouTube, om de vier jongens aan de schandpaal te nagelen. Daar ging het ‘viral’: er keken binnen een week meer dan zeven miljoen mensen naar.
Sympathisanten van Klein, boos dat ze voor een hongerloontje deze pesterijen moet doorstaan, besloten iets aardigs voor haar te doen: geld inzamelen voor een onbezorgde vakantie. Het doel was 5000 dollar. Maar binnen een dag zag het er naar uit dat Klein van het geld met pensioen kon: het bedrag steeg van 100.000 dollar naar 250.000 naar 500.000 en tot meer dan 650.000 dollar. En de teller loopt door – snel.
Klein heeft zich met verve in een media-achtbaan gestort. De oma van acht kleinkinderen uit Rochester schuift aan bij alle praatprogramma’s van de grote Amerikaanse netwerken. Ze wordt er zelfs voor naar New York gevlogen, zegt haar dochter die met haar meereist. ,,Karen is druk”, verontschuldigt ze zich aan de telefoon. Klein legt in die programma’s uit dat ze de tieners maar wat graag een klap had gegeven ‘om die grijns van hun gezicht te poetsen’. Maar ze deed het niet. ,,Dat kun je niet maken.” Juist die houding zorgt ervoor dat veel mensen geld hebben overgemaakt. Want wie kan in zo’n situatie zo kalm blijven?
Maar er klinkt ook kritiek, hoewel op fluistertoon. Want had het schoolbestuur Klein niet ingehuurd om tijdens de twee schoolbusritjes per dag toezicht te houden op de kinderen? Maar die had ze niet onder controle. Al kan dat de scheldkanonnade van de wrede kinderen nooit goedpraten.
Die hebben inmiddels zelf ook gemerkt hoe machtig internet kan zijn: ze kregen vanwege het filmpje doodsbedreigingen. Twee pestkoppen, de dertienjarige Josh en Wesley, lieten via de plaatselijke politie een verklaring verspreiden, waarin ze hun excuses aanbieden. ,,Als mijn oma zoiets was aangedaan, zou ik heel boos zijn”, aldus Wesley. ,,Toen ik de video zag, kon ik niet geloven dat ik dat deed”, schreef Josh. ,,Ik zal nooit meer iemand zó behandelen.”

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Amerikanen die ooit een seksueel misdrijf hebben gepleegd, zijn verplicht zich te registreren en bij een verhuizing hun buren over hun strafblad in te lichten. In de Amerikaanse staat Louisiana moeten ze die informatie vanaf 1 augustus ook op hun Facebookprofiel zetten. Weigeren ze dat, dan levert ze dat een enkele reis gevangenis op, voor twee tot tien jaar.
Hoewel sociale media al langer bekende pedofielen en verkrachters van hun sites weren, schrijft de nieuwe wet voor dat veroordeelden de informatie moeten vermelden op alle sociale media, dus ook op Google+, MySpace en Pinterest. Naast leeftijd, woonplaats, beroep en relatiestatus, komt er in het profiel van die mensen ook ‘sex offender’ te staan. Zo ver ging geen enkele staat. Sommige andere staten slaan wel internetnamen en IP- en e-mailadressen van veroordeelden op of verbieden sociale media voor de duur van de voorwaardelijke straf.
Volgens de volksvertegenwoordiger die de wet ontwierp, Jeff Thompson, komen mensen dankzij sociale media de huiskamers binnen. Alleen de verplichting om je buren in te lichten is in deze tijd niet voldoende, meent de Republikein.
Eerder probeerden volksvertegenwoordigers in Louisiana alle sociale media te verbieden voor mensen met een strafblad wegens verkrachting, aanranding of kindermisbruik. Dat werd door de rechter ongrondwettelijk gevonden.
Maar ook deze wet is niet onomstreden, al heeft Facebook zelf al enthousiast gereageerd. De American Civil Liberties Union, die opkomt voor burgerrechten, buigt zich momenteel over de vraag of de wet een te grote inbreuk op de privacy is.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Op de rand van zijn zwembad in Rialto, dicht bij Los Angeles, had Rodney King twee data gegraveerd: de dag waarop hij door de politie in elkaar werd geslagen (3-3-1992) en de dag waarop de rellen in Los Angeles begonnen (29-4-1992). Zondag werd King (47) dood gevonden op de bodem van dat zwembad.
De zwart-witbeelden staan velen nog op het netvlies: de toen 25-jarige zwarte King, hulpeloos op de grond terwijl vier blanke agenten op hem inslaan met wapenstokken. King was weliswaar in zijn proeftijd voor een overval en dronken, maar hij was ongewapend. De agenten hadden er geen idee van dat een amateurfilmer de gewelddadige arrestatie van King opnam. De beelden gingen de wereld over.
King raakte gewond en verdreef de pijn die hij nog dagelijks voelde met alcohol en marihuana, die hij op medisch voorschrift kreeg. Racisme was volgens velen het motief voor de mishandeling. De agenten werden vervolgd, maar de rechter sprak het viertal vrij. Toen begonnen de rellen in Los Angeles. Na zes dagen waren er 53 doden, meer dan tweeduizend gewonden en meer dan 1 miljard dollar (791 miljoen euro) schade. Het Amerikaanse leger kreeg de situatie uiteindelijk onder controle.
Na de rellen verdween King uit de publiciteit. Hij werd nog meerdere malen aangehouden, onder andere voor rijden onder invloed. In 2008 kwam hij weer in de publiciteit. King verscheen in het realityprogramma Celebrity Rehab with Dr. Drew, in een poging van de alcoholzucht af te komen. Dat lukte niet. Hij zei dat hij van zijn verslavingen af was, maar hij bleef drinken. In 2011 werd hij weer aangehouden wegens roekeloos rijgedrag.
De 3,8 miljoen dollar (3 miljoen euro) schadevergoeding die hij van de stad Los Angeles had gekregen wegens het schenden van zijn burgerrechten was toen al lang op. Een deel ging naar advocaten, een deel gaf hij weg, de rest had hij zelf verbrast, vertelde hij de LA Times in april. Hij had geen baan en geen inkomen.
Maar er was ook een goede kant aan de rellen, zou King schrijven in zijn autobiografie ‘The Riot Within’ die in april van dit jaar uitkwam. De politie werd gereorganiseerd, de verhoudingen werden beter. King had één wens, de herhaling van de oproep die hij op televisie deed op het hoogtepunt van de rellen: dat iedereen met elkaar overweg kon. De rellen hadden daar aan bijgedragen, daarom zou hij de mishandeling van die avond in maart 1991 zo weer overdoen. ,,De wereld is er beter door geworden”, zei hij.
Zelf had hij na twee mislukte huwelijken geluk gevonden bij zijn verloofde Cynthia Kelley, die in de jury zat tijdens de civiele zaak die King aanspande tegen de stad Los Angeles. Zij vond hem zondagochtend vroeg op de bodem van het zwembad.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Is het een geheime wereldregering, uit op absolute macht, of een club van vooraanstaande mensen die achter gesloten deuren hun ongezouten mening kunnen geven, zonder dat de media ieder woord uitvergroot? De meningen lopen uiteen, maar zeker (bijna zeker) is wel dat de jaarlijkse geheime Bilderbergconferentie donderdag begint.
Zo’n 130 staatshoofden, koninklijke hoogheden, regeringsleiders, beleidsmakers en invloedrijke personen uit het bedrijfsleven, de financiële wereld, de media en de wetenschap komen bij elkaar in het chique Westfields Marriott Hotel in Chantilly, dichtbij de Amerikaanse hoofdstad Washington. Ze zien altijd demonstranten, maar verschillende groeperingen beloven dat de ‘elite’ dit jaar door misschien wel duizenden demonstraten worden begroet.
De transatlantische Bilderberggroep heeft Nederlandse wortels. De eerste conferentie werd in 1954 gehouden in het Bilderberghotel in Oosterbeek. Prins Bernhard was lange tijd voorzitter, oud-diplomaat Ernst van der Beugel was twintig jaar secretaris-generaal van Bilderberg. Ook tegenwoordig is ons land nog sterk vertegenwoordigd: koningin Beatrix is al bijna vijftig jaar ‘Bilderberger’. Dit keer schuift ook demissionair premier Mark Rutte aan.
De Bilderbergconferentie is mysterieus en informeel. De gesprekken vinden plaats achter gesloten deuren. Journalisten worden niet toegelaten, tenzij ze zijn uitgenodigd (in dat geval mogen ze geen verslag doen). De deelnemers kunnen zo vrijuit spreken, zonder dat hun uitspraken consequenties hebben of voorpaginanieuws worden. Bekende leden als Henry Kissinger en Harvardprofessor Niall Ferguson (echtgenoot van Ayaan Hirsi Ali) reageren niet op verzoeken waarom die geheimhouding belangrijk is en zo wordt gewaardeerd.
De notulen blijven jarenlang geheim en citaten worden niet aan personen toegeschreven. Historici die vrijgegeven notulen van conferenties in archieven hebben ingezien, zagen geen vuurwerk, maar een wat saaie uitwisseling van ideeën en visies.
Activist Luke Rudkowksi van We Are Change, als demonstrant ook altijd aanwezig bij bijeenkomsten van de G-20 en NAVO, gelooft daar niet in. ,,Achter de gesloten deuren worden besluiten genomen. De Bilderbergconferentie heeft besloten dat de Euro er moest komen, dat John Edwards de vicepresidentskandidaat van John Kerry moet worden. Misschien gaan ze dit jaar besluiten dat Marco Rubio de running mate van Mitt Romney moet worden. Dit is geen praatclub, ze hebben echte macht.”
Ludkowski roept op tot Occupy Bilderberg. De Canadese organisatie Press for Truth heeft zich er al bij aangesloten. Voorman Dan Dicks meent dat de Bilderbergconferentie weer een voorbeeld is van hoe de elite in achterkamertjes de koers van de wereld bepaalt, zonder dat de ‘gewone’ mensen er invloed op hebben. Met een YouTube-filmpje, waarin koningin Beatrix en prins Bernhard (‘oud-SS-lid’) langskomen, heeft de organisatie geld ingezameld om naar Chantilly af te reizen om verslag te doen van de bijeenkomst. ,,Dit wordt een bijeenkomst die de Bilderberggroep niet snel zal vergeten”, belooft Dicks.
De afgelopen jaren is de Bilderberggroep al wat minder geheim: er is een website en na iedere conferentie worden de agendapunten en de deelnemerslijst openbaar gemaakt. Wat er dit jaar in het afgehuurde en afgeschermde hotel in Chantilly op de agenda staat, is niet bekend. Grote kans dat de voort durende economische crisis, de problemen in de Euro-zone, de Arabische lente, de gespannen situatie in Syrië en de aanpak van Iran op het programma staan.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Het waren maar 168 stappen van het appartement in de New Yorkse wijk Soho naar de halte van zijn schoolbus. Op 25 mei 1979 lieten zijn ouders de zesjarige Etan Patz voor het eerst alleen gaan. Hij verdween spoorloos en 33 jaar lang bleef de verdwijning een groot raadsel. Donderdag was er een doorbraak. De politie arresteerde een verdachte.
Etan Patz was het eerste Amerikaanse vermiste kind die op de zijkant van Amerikaanse melkpakken verscheen. Zijn vader, professioneel fotograaf, had de foto zelf gemaakt. Wekenlang staarde een jongetje met blond piekhaar en een verlegen glimlach ontbijtende Amerikanen aan, maar tips (Etan zou gezien zijn in alle wijken van Manhattan, Etan zou met een man in een taxi zijn gestapt, Etan zou ’s avonds nog een doosje spijkers hebben gekocht) liepen op niks uit.
Eind april was het gezicht van Patz plots weer te zien op voorpagina’s van kranten en in journaals, toen New Yorkse politie en de FBI gingen zoeken in een kelder dichtbij het appartement van de familie Patz in Soho. Destijds was de kelder een werkplaats, gebruikt door een klusjesman die destijds al werd verdacht, nu is het de kelder van een hippe kleidingwinkel. Vier dagen lang kamden ze de kelder met de nieuwste technieken uit, in de hoop het lichaam van Patz te vinden. Ze vonden niks.
En het lichaam zal hoogstwaarschijnlijk ook nooit worden gevonden, zei politiecommissaris Ray Kelly bij een persconferentie. Forensisch bewijs zal ook niet meer worden gevonden. Toch denkt de politie dat de dader nu vastzit: de zoektocht in de kelder leidde tot een tip waardoor de politie Pedro Hernandez in het vizier kreeg. De 51-jarige man heeft inmiddels bekend dat hij Patz gewurgd heeft, zijn lichaam in een tas heeft gestopt en bij het afval heeft gegooid.
Hernandez werkte bij het buurtwinkeltje waar Patz mogelijk een flesje frisdrank wilde kopen met de dollar die hij van zijn ouders had gekregen. Hernandez werd in 1979 niet door de politie ondervraagd.
Voor de ouders van Etan Patz, die nog altijd in hetzelfde appartement wonen, is het nieuws een grote schok. Jarenlang hield vader Stan psychiatrisch patiënt Jose Ramos met een voorkeur voor jonge blonde jongetjes verantwoordelijk voor de verdwijning van zijn zoon. Ieder jaar stuurde hij hem de foto die hij van Etan maakte. Op de achterkant schreef hij ‘wat heb je met mijn kleine jongen gedaan?’. Stan Patz spande een civiele rechtszaak tegen Ramos aan. In 2004 oordeelde de rechter dat Ramos verantwoordelijk is voor de dood van Etan. Nu zal een strafrechter zich opnieuw over de zaak buigen; een proces dat zonder bewijs lastig zal worden.
Ondanks dat hij meer dan dertig jaar geleden verdween, is Etan Patz het bekendste vermiste kind in New York en misschien wel in heel Amerika. De dag waarop Patz spoorloos verdween, 25 mei (gisteren), werd in 1983 door president Ronald Reagan uitgeroepen tot Nationale Vermiste Kinderendag.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – De collegezalen zijn leeg, de straten van Montréal stromen vol. Een derde van de studenten in de Canadese provincie Québec staakt én demonstreert uit protest tegen de geplande verhoging van het collegegeld. Al 103 dagen. Een record.
Québec kent het laagste collegegeld in heel Canada. Nu wil de provincie het collegegeld in zeven jaar tijd met 83 procent verhogen. Voor het huidige collegejaar is dat 2890 Canadese dollar, 2233 euro. Over zeven jaar moet dat 4700 Canadese dollar, 3633 euro, zijn.
,,Dat klinkt nog laag”, erkent Lilian Radovac, docent aan McGill University in Montréal, de grootste stad in Québec. ,,Maar de studenten zijn bang dat Québec daarmee de deur open zet naar privatisering van het onderwijssysteem in de provincie en Amerikaanse toestanden: hoog collegegeld, nog hogere studentenschulden.”
In een poging de protesten te stoppen heeft Québec afgelopen vrijdag met de haastig ingevoerde wet 78 een noodverordening afgekondigd: samenscholen is zo goed als verboden en de routes voor demonstraties moeten acht uur van tevoren worden ingediend bij de autoriteiten. Dinsdag werden honderd studenten die het verbod schonden opgepakt, woensdag waren dat er 475.
Het schrikt de studenten niet af, zegt Ludvic Moquin-Beaudry. De filosofiestudent, tussen de protesten door bezig met zijn scriptie, heeft zich aangesloten bij CLASSE, de meest radicale studentenorganisatie. ,,Ondanks de arrestaties gingen gewoon 300.000 mensen de straat op om te demonstreren. Het is net als Hydra van Lerna uit de Griekse mythologie: je hakt één kop af en direct groeien er twee terug.”
Moquin-Beaudry is blij met de steun, niet alleen uit andere steden in Québec, maar ook uit Canadese steden als Toronto, Calgary en Vancouver, en zelfs uit het buitenland. In New York, Parijs en Lyon zijn al solidariteitsdemonstraties gehouden.
De regering van Québec, die de hakken in het zand heeft gezet door vorig jaar al te stellen dat de verhoging van het collegegeld ononderhandelbaar is, zit inmiddels met de handen in het haar. Vorige week stapte de onderwijsminister op omdat ze naar eigen zeggen geen oplossing meer zag. Binnenkort wordt nog een poging ondernomen om tot een compromis te komen.
Martine Desjardins, de voorzitter van studentenorganisatie FEUQ, bereidt zich momenteel voor op die nieuwe gesprekken. De resultaten van een eerdere poging, een marathonoverleg van 22 uur in hoofdstad Québec City waarin pauzes verboden waren, werden door de studentenorganisaties verworpen.
De situatie is nu anders, zegt Desjardins. ,,De regering was al impopulair en heeft niks te verliezen. Door het invoeren van wet 78, duidelijk bedoeld om ons de mond te snoeren, zijn veel mensen in Québec boos geworden. Ze zien het als een inperking van de democratie.” Hierdoor demonstreren inmiddels ook ouderen en gezinnen met kinderen. Dinsdag sloegen ze massaal op potten en pannen, zoals in Chili in de jaren zeventig als protest tegen de regering-Allende gebeurde en begin deze eeuw als protest tegen het bevriezen van banktegoeden in Argentinië, om hun solidariteit te laten horen.