HOE DE FBI ONBEDOELD PETRAEUS TEN VAL BRACHT

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Dat een machtige man een affaire heeft, is niks nieuws. Maar dat die buitenechtelijke relatie door de FBI aan het licht komt, is wel bijzonder. Het overkwam voormalig CIA-baas David Petraeus.
De federale politie deed niet eens onderzoek naar de gevierde oud-generaal, die zijn sterren verdiende in Irak en Afghanistan. Petraeus (60), 37 jaar getrouwd met jeugdliefde Holly en vader van twee kinderen, had na zijn vertrek uit de Amerikaanse strijdkrachten en als CIA-directeur een relatie met de twintig jaar jongere Paula Broadwell. Zij had lange tijd veel contact met de generaal en schreef zijn biografie ‘All in’.
Dat was allemaal wellicht geheim gebleven als Broadwell geen serie dreigmails had gestuurd naar een andere vrouw, de 37-jarige Jill Kelley uit Florida. In de mails beschuldigde Broadwell Kelley van ongepast flirtgedrag. Kelley schakelde een bevriende FBI-agent in, en zo kwam de zaak aan het rollen. Want tijdens dat onderzoek naar ‘cyber stalking’,stuitte de federale politie op expliciete correspondentie tussen Broadwell en een man met een Gmail-adres. De FBI dacht aanvankelijk dat de persoon, die een schuilnaam gebruikte, zich enkel voordeed als de CIA-baas. Het bleek Petraeus zelf.
Het hebben van een affaire is geen misdrijf. Oud-CIA-directeur Allen Welsh Dulles zou volgens zijn zus tijdens zijn loopbaan meerdere minnaressen hebben gehad. Maar een geheime relatie zet de deur op een kier voor chantage. Oud-FBI-baas J. Edgar Hoover maakte er zelfs een sport van om affaires van politici tegen hen te gebruiken.
De vraag die nu op ieders lippen brandt, is of de vrijdag na net een jaar als CIA-directeur opgestapte Petraeus tussen de lakens ook staatsgeheimen met Broadwell deelde. Tijdens een speech die zij eind oktober gaf, leek zij voor het publiek onbekende details te geven over de aanslagen op 11 september 2012 in het Libische Benghazi, waarbij vier Amerikanen om het leven kwamen. Over die kwestie zou Petraeus deze week getuigen in het congres. Wellicht in een poging de geruchten te ontkrachten, verwees de CIA de lezing van Broadwell naar het rijk der fabelen.
Het onderzoek naar Petraeus en de conclusies waren bekend bij de FBI en bij de top van het ministerie van justitie, maar ze werden buiten het zicht gehouden van politici in Washington. Zelfs voor de commissies die zich met de inlichtingendienst bezig houden, kwam het nieuws als een donderslag bij heldere hemel. Alleen de leider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, Eric Cantor, bevestigde dat hij eind oktober werd getipt over de misstap van Petraeus door een FBI-medewerker.
Sinds Dwight Eisenhower hebben de Verenigde Staten geen generaal als president gehad. Petraeus was voorbestemd om in zijn voetsporen te treden. De zoon van een vader die uit Franeker kwam, werd zelfs al genoemd als ‘running mate’ van Mitt Romney. Voor de Republikeinen zal president Petraeus een droom blijven. De carrière van Amerika’s beroemdste nog levende generaal is nu voorbij.

Advertenties

OBAMA – TOCH NOG MAKKELIJK – HERKOZEN

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
CHICAGO (GPD) – Terwijl Mitt Romney tot het allerlaatste moment campagne voerde, speelde Barack Obama nog schijnbaar ontspannen een potje basketbal in Chicago. Een ritueel dat hem in het verleden geluk heeft gebracht, en hem – bijgeloof of niet – ook nu weer niet teleurstelde. Obama heeft zijn tweede termijn, hij is nog vier jaar de president van de Verenigde Staten.
Obama wist in wat begon als een spannende verkiezingsavond uiteindelijk cruciale ‘swing states’ te winnen: de meerderheid van de kiezers in Wisconsin, New Hampshire, Pennsylvania, Virginia, Florida en ook hoofdprijs Ohio stemde op de zittende president. Romney wist slechts één sleutelstaat te winnen: North Carolina. Zo werd het voor Romney onmogelijk om de 270 kiesmannen te verzamelen die nodig zijn om president te worden, hoewel de marge in het totale aantal uitgebrachte stemmen krap was.
Heeft Obama de verkiezingen gewonnen of heeft zijn Republikeinse uitdager Romney ze verloren? Romney stelde de afgelopen zes jaar in het teken van zijn missie om president te worden, iets waar zijn vader George niet in slaagde.
Vanaf 2007 voerde hij bijna aan één stuk campagne. En de omstandigheden – de staat van het land – zaten hem mee: een slecht draaiende economie, grote werkloosheid, een torenhoge staatsschuld, groeiende ontevredenheid in het land en een president die er niet in slaagde de economische puinhopen in vier jaar op te ruimen. Romney, met zijn zakenervaring, voerde campagne met de boodschap dat hij wel zou zorgen voor een economisch welvarend Amerika.
Toch lukte het hem niet. Romney’s campagne stapelde blunder op blunder, met als dieptepunt de uitgelekte video waarin de presidentskandidaat 47 procent van de Amerikanen wegzette als mensen die op de zak van de overheid teren. Het eerste presidentsdebat, wat Romney won, gaf hem tijdelijk weer hoop. Maar na zijn teleurstellende optreden was Obama weer bij de les, en hij revancheerde zich in de twee debatten daarna.
Obama had ook drie geheime wapens. – Oud-president Bill Clinton, die zijn stem op talloze campagnestops schor sprak voor zijn partijgenoot en gekscherend ‘secretary of explaining stuff’ (‘minster van dingen uitleggen’) werd genoemd. – De latino’s, die voor de overgrote meerderheid trouw op de Democraten stemmen. Vooral in Florida profiteerde Obama van dat deel van het electoraat: zonder die steun had hij de staat aan Romney verloren. – En de vrouwen, die nooit echt warm liepen voor Romney.
Bovendien kan de president bogen op een enorme campagneorganisatie. Zijn ‘Obama for America’ bemenste zeshonderd kantoren in het land met vele duizenden vrijwilligers, tegen slechts driehonderd campagnebureaus van Romney. Obama’s vrijwilligers liepen de benen uit hun lijf, klopten hun vingers blauw op voordeuren van medeburgers, en reisden naar Iowa, Ohio en Pennsylvania om in die cruciale staten twijfelende kiezers over te halen. Het bleek niet voor niets.

WAAROM OBAMA WINT EN WAAROM ROMNEY WINT

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
De stembureaus in de VS zijn open. Weg met de peilingen, die beide kandidaten in hun voordeel uitleggen. Het duurt nu niet lang meer voor de uitslag van de enige peiling die er toe doet bekend is: de verkiezing zelf. Tot die tijd verplaatst Hanneke Keultjes zich in de kandidaten en betoogt waarom Barack Obama wint en waarom Mitt Romney wint.

OBAMA’S BELEID WERKT
NEW YORK (GPD) – Het kan niet misgaan. Kijk maar naar de peilingen. Het beleid dat Barack Obama vier jaar geleden heeft ingezet, werkt. Langzaam krabbelen de Verenigde Staten op uit het economische dal. Iedere maand komen er meer banen bij. Het enige dat Barack Obama nog nodig heeft, is een tweede termijn om het karwei af te maken. Dat verdient hij ook.
Obama vroeg deze campagne om geduld, nog ‘four more years’, vier jaar extra, om ‘voorwaarts’ te marcheren en niet onder Mitt Romney terug te keren naar het verleden. Obama heeft weliswaar niet al zijn campagnebeloftes waar kunnen maken, maar hij heeft een klinkende staat van dienst. Obama heeft toch mooi afgerekend met Osama bin Laden, beëindigde de oorlog in Irak, zorgde dat homoseksuele militairen hun geaardheid niet langer verborgen hoeven te houden en dankzij Obamacare, de hervorming van de gezondheidszorg, loopt er in 2014 geen onverzekerde Amerikaan meer rond.
Ook redde hij de auto-industrie in Detroit. Als het aan Romney had gelegen, waren de ‘big three’ (Chrysler, Ford en General Motors) failliet gegaan. Dan waren er duizenden werklozen bijgekomen – en dat voor een kandidaat die zegt dat hij banen gaat scheppen.
Romney daarentegen is vooral druk met belastingvoordeeltjes voor de rijkste één procent van de bevolking. Bovendien doen zijn plannen erg denken aan de neoconservatieve politiek van George W. Bush, waar iedereen tabak van heeft. Ook wisselt Romney voortdurend van standpunt – zo wil hij de ene dag de abortuswet aanpassen en zegt hij de andere dag dat hij niks zal doen om abortus aan banden te leggen – dat wekt geen vertrouwen.
Nee, dan Obama. De kiezers weten wat ze aan hem hebben: een krachtig leider die pal staat voor de middenklasse, die een derde van de Amerikaanse bevolking omvat.
Als dat alles de kiezer niet overtuigt, calculeerde de New York Times ook nog dat Obama op basis van zijn voorsprong in cruciale staten en vanwege het kiessysteem waarin de winst in die staten de doorslag geeft, veel meer wegen heeft naar de winst dan Romney (431 tegen 76). Alleen al daarom wordt Obama president.

ROMNEY ZAL OBAMA’S BELOFTEN WAARMAKEN
NEW YORK (GPD) – Het kan niet misgaan. Kijk maar naar de peilingen. Amerikanen zien nu in dat het Mitt Romney is die echte ‘change’, verandering, gaat brengen. De ontevredenheid over de economie is groot en hij is de president die het roer om gaat gooien.
Zelf hamerde de Republikeinse presidentskandidaat daar tijdens de campagne-eindspurt ook op. Ja, die Barack Obama, die mag vier jaar geleden dan wel campagne gevoerd hebben met zijn kreet ‘hoop en verandering’, maar daar kwam bitter weinig van terecht. Samenwerken met het congres deed hij al helemaal niet. Sterker: afspraken met de Republikeinse leider John Boehner lieten soms maanden op zich wachten. Wetgeving werd geblokkeerd, het land raakte gepolariseerd. Is dat wat Obama bedoelde toen hij het over samenwerking tussen de partijen had?
Nee, Romney kan dat beter. Als zakenman is hij gewend compromissen te sluiten om een doel te bereiken. Als gouverneur van Massachusetts deed hij dat ook. Waar Obama het liet afweten, heeft Romney al bewezen dat hij kan samenwerken.
Daarbij is Romney degene die de verzwakte economie weer aan het bloeien krijgt. Het is allemaal leuk, die wind- en zonne-energie waar Obama zich sterk voor maakt, maar Amerika heeft energiebronnen nodig die afrekenen met de afhankelijkheid van buitenlandse olie. Daarom moet er geboord worden, in zee bijvoorbeeld, moet de Keystonepijplijn – waarmee ruwe olie van Canada naar de VS wordt getransporteerd – worden aangelegd en moet de Amerikaanse kolenindustrie gestimuleerd worden. Dát schept pas banen.
Al die overbodige overheidsuitgaven van de regering-Obama, die de vrije markt dwarsbomen, zal Romney aan banden leggen. Dat zal de torenhoge staatsschuld, die onder Obama alleen maar hoger is geworden, verminderen.
Bovendien zullen veel mensen die dat niet tegen opiniepeilers durfden te zeggen vandaag Republikeins stemmen. Het is hip om links te zijn: kijk maar naar alle beroemdheden en de linkse media. Maar achter het gordijn van het stemhokje, zullen zij toch op de Republikein stemmen. Daarom wordt Romney president.

IMPACT SANDY WORDT NU PAS DUIDELIJK: OOK MARATHON GAAT TOCH NIET DOOR

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Moeder Glenda Moore probeerde haar zoontjes uit alle macht vast te houden toen het water hun auto in het New Yorkse stadsdeel Staten Island omver wierp. De kracht van het water won. Glenda bleef twaalf uur in het koude water naar haar kinderen zoeken. Connor (4) en Brandon (2) werden later gevonden. Verdronken.
Het is één van de vele hartverscheurende verhalen die het resultaat zijn van superstorm Sandy die maandag het noordoosten van de VS geselde. De teller staat op honderd doden en staat nog altijd niet stil. In de stad New York alleen al vielen veertig doden, de helft van die doden viel te betreuren in het stadsdeel Staten Island. Daar bracht Sandy ‘een muur van water’.
Het stadsbestuur besloot vrijdagavond de wereldberoemde marathon van New York zondag niet door te laten gaan, ongetwijfeld ook door harde kritiek uit juist dat zwaar getroffen stadsdeel. De marathon zou zoals altijd vanaf Staten Island van start gaan. Het is ‘gekkenwerk’ dat je daar politieagenten en brandweermannen voor vrijmaakt, terwijl een deel van de stad veranderd is in rampgebied, foeterde stadsdeelvoorzitter James Molinaro donderdag al.
,,De marathon werd een bron van controverse en verdeeldheid”, zo verklaarde de New Yorkse burgemeester Michael Bloomberg zijn beslissing om de marathon toch af te gelasten. Eerder noemde hij het laten doorgaan van de hardloopwedstrijd een voorbeeld van veerkracht van zijn stad. Organisator New York Road Runners gaf aan met het evenement ook geld in te willen zamelen voor de stormslachtoffers. Bovendien levert de marathon de stad miljoenen dollars aan inkomsten op, al zouden er dit jaar door Sandy hoe dan ook minder deelnemers aan de start verschijnen.
De regio rond New York is in tweeën geknipt. In een deel, waar elektriciteit en water het altijd bleven doen, lijkt het alsof de orkaan enkel een nachtmerrie was. Daar rijden de metro’s, de belangrijkste levensader voor de stad. Een ander deel van de stad, waar straten nog altijd blank staan, geen stroom en water is, is nog altijd niet ontwaakt uit die nachtmerrie. Tot wanhoop van bewoners is daar geen eten, nauwelijks drinkwater. Het is verstoken van openbaar vervoer. Verkeer staat vast en lange rijen bij pompstations laten zien dat benzine schaars is.
Het zuidelijke deel van Manhattan heeft via sociale media al een nieuwe naam gekregen, SoPo, vrij naar de hippe wijk Soho: South of Power (ten zuiden van de elektriciteit). Uiterlijk vandaag (zaterdag) zou de stroomvoorziening daar weer hersteld zijn.
In Hoboken, in de staat New Jersey – pal tegenover Manhattan aan de overkant van de Hudson rivier – zijn de problemen groter. Daar moesten duizenden mensen door het leger uit de overstroomde gebieden worden gered. De achtbaan van het pas opgeknapte pretpark van Coney Island, aan de zuidpunt van Brooklyn, ligt in zee. Vrijwel overal langs de bekende Jersey Shore, de kustlijn van New Jersey, zijn strandpromenades weggeslagen.
Ondertussen is de campagne van president Barack Obama en zijn Republikeinse uitdager Mitt Romney weer op volle kracht hervat. Obama, die donderdag nog een steuntje in de rug kreeg door de aanbeveling van Bloomberg, is zelfs bezig aan een heuse inhaalslag: in de komende drie dagen doet hij acht staten aan.

AMERIKAANSE PRESIDENTSCAMPAGNE – ‘INDUSTRIEEL’ MEDIABOMBARDEMENT

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – De satirische website The Onion grapte er bij de afgelopen presidentsdebatten al over: miljoenen Amerikanen wenden zich tot media en internet om erachter te komen wat hun eigen mening over het debat moet zijn. Wat vinden de commentatoren van CNN? Wat zegt de internetkrant The Huffington Post? Serieus bedoeld is het niet, maar het geeft wel aan hoe groot de invloed van de media op de presidentsverkiezing is.
Alle kranten, tijdschriften en tv-zenders als ABC, CBS, NBC, FOX en CNN zijn al maanden in de ban van de verkiezingen. ,,De campagne is een industrie geworden”, constateert mediaprofessor Brett Gary.
De invloed van de media is volgens Gary niet groter dan bij vorige verkiezingen. Wel beschuldigen de conservatieven de media van ‘linkse vooringenomenheid’. Dat wuift Gary, verbonden aan New York University, weg. Wel is het zo dat journalisten in de VS minder kritisch zijn geworden. ,,Als de voormalige presidentskandidaten Newt Gingrich en Michele Bachmann of zakenman Donald Trump bizarre uitspraken doen – ‘ Obama is niet in de VS geboren’ of ‘hij is moslim’ in plaats van christen – dan wordt daar vaak zonder een kritische noot verslag van gedaan.”
Maar meer nog dan de politieke programma’s worden tv-kijkers gebombardeerd door politieke reclameboodschappen. De laatste dagen voor de verkiezing, zeker nu het op een fotofinish lijkt uit te lopen, bestoken de teams van Romney en Obama de kiezers meer dan ooit met die reclames.
Veel Amerikanen zijn de spotjes beu. ,,Ik zet het geluid uit of loop de kamer uit als er weer een reclame voorbij komt”, bekent ook Gary. En dan woont de professor nog niet eens in een staat waar nog om iedere stem wordt gevochten. In Nevada zijn ongeveer 10.000 spotjes per week te zien. En als een kiezer in Ohio van april tot eind september onafgebroken tv had gekeken, had hij al meer dan 132.000 spotjes zien passeren.
Politicoloog John Geer, professor aan de Vanderbilt University trekt de invloed van de reclames in twijfel. ,,Er wordt deze verkiezingscampagne meer dan een miljard dollar (766 miljoen euro) besteed aan spotjes. Ik denk dat achteraf zal blijken dat ze nauwelijks effect hebben gehad. Slechts 4 procent van het electoraat is zwevend.”
Geer vergelijkt het met de wapenwedloop tussen de VS en de Sovjet-Unie. ,,Er wordt geld uitgegeven om te winnen, maar het leidt tot niks.”
Gary is het niet met hem eens. ,,De kiezers zijn wispelturig. We hebben na het eerste tv-debat gezien hoe makkelijk een deel van het electoraat verschoof van Obama naar Romney.”
Volgens Gary kunnen de spotjes wel degelijk het verschil maken. ,,Ze helpen met het ‘framen’ van de boodschap: Obama als een man die de overheid alles wil laten regelen, als degene onder wiens leiding het land in een financiële catastrofe is gestort. Romney als een robotachtige, wereldvreemde man. Dat blijft hangen.”

IS SANDY DE ‘OCTOBER SURPRISE’?

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Na orkaan Katrina in 2005 stapte toenmalig president George W. Bush in het vliegtuig en liet zich over het rampgebied vliegen. Het kwam hem op veel kritiek te staan: de president kwam afstandelijk en gevoelloos over. Barack Obama heeft dat in zijn oren geknoopt: een fout kan hij zich met nog vijf dagen te gaan tot de verkiezingen niet veroorloven. Daarom bezocht de president de door Sandy ondergelopen gokstad Atlantic City in de staat New Jersey.
De orkaan die als ‘superstorm’ over het noordoosten van de Verenigde Staten raasde, heeft ook de verkiezingscampagnes ontwricht. Met de finish in zicht werden campagnes stilgelegd. Een symbolische maatregel, want er wordt geen campagnespot minder uitgezonden. Bovendien is ook een ramp een kans om een goede beurt te maken. Obama verschanste zich drie dagen in het Witte Huis, waar hij als een staatsman de rampenbestrijding coördineerde en op bezoek ging bij het Rode Kruis. Door simpelweg zijn werk als president te doen, deed misschien wel meer voor zijn herverkiezing dan op het campagnepad.
Romney veranderde zijn campagnestops in liefdadigheidsbijeenkomsten, waar hij troostende woorden sprak en voor de slachtoffers geld en ingeblikt voedsel, luiers en dekens inzamelde.
Politiek commentatoren vragen zich het al af: is Sandy de verwachte ‘October Surprise’, het politiek fenomeen van een gebeurtenis die in de aanloop naar de presidentsverkiezingen het nieuws beheerst en zo de uitslag kan beïnvloeden?
De presidentskandidaten zijn daarom voorzichtig; ze willen nu geen misstap maken. Maar Romney lijkt die in het verleden al te zijn begaan. In een debat tijdens de Republikeinse voorverkiezingen pleitte hij ervoor om het federale rampenbestrijdingsbureau FEMA op te doeken, terwijl die organisatie nu zijn meerwaarde laat zien door de hulp te coördineren in het rampgebied dat zich over meerdere staten uitstrekt.
Dan helpt het ook niet dat Republikeinse gouverneur en Romney-aanhanger Chris Christie (vaak genoemd als kandidaat voor 2016), Obama nu roemt voor zijn inzet en het voorkomen van bureaucratische rompslomp. De president drukte iedere lokale bestuurder die tegen problemen aanloopt op het hart dat zij hem persoonlijk in het Witte Huis kunnen bellen. Romney schildert Obama immers af als exponent van een grote, logge overheid.
Tegelijkertijd is er zorg over de verkiezingen. De schade in de aangedane gebieden is groot en het is de vraag of stembureaus wel op tijd hun stroomvoorziening aangesloten krijgen. Elektriciteit is nodig, want veel staten stemmen met computers. Lokale bestuurders hebben aangegeven dat de kieslokalen prioriteit hebben in de herstelwerkzaamheden. Het uitstellen van de verkiezingen gebeurde nooit eerder en is een ingewikkeld proces, want de verkiezingen moeten nu eenmaal op de eerste dinsdag in november worden gehouden. Dat lijkt dus geen optie. Daarom is de campagne weer gewoon hervat. Romney begon woensdag al, de president gaat vandaag weer op pad.

KADER:
Ondanks een goede voorbereiding en veel waarschuwingen, eiste de storm Sandy in de Verenigde Staten ten minste vijftig levens. Het waren mensen die hun hond op het verkeerde moment, op de verkeerde plek uitlieten en geplet werden door een omvallende boom. Ze stonden in een plas water waar een geknapte elektriciteitskabel in terecht kwam. Of ze bleven binnen, zoals lokale overheden hun burgers op het hart drukte, en hielpen hun gezin naar de droge zolder. Dat deed een politieagent, maar om onduidelijke redenen kwam hij zelf vast te zitten in de kelder van zijn huis in Staten Island. Daar verdronk hij.

NUCHTERE NEW YORKERS SCHRIKKEN TOCH VAN SANDY

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Ach, daar gáán we weer, dachten veel New Yorkers bij de eerste waarschuwende woorden van burgemeester Michael Bloomberg over orkaan Sandy. Veertien maanden geleden, in augustus 2011, hadden zij zich al bang laten maken voor orkaan Irene, die ‘dwars door New York’ zou trekken.
Omdat die orkaan op het laatste moment afzwakte tot een tropische storm en afweek van de gevreesde koers, werd een ramp voorkomen. Maar de collectieve gedachte was hetzelfde: ‘Hebben we daarvoor nou pakken batterijen, liters water en tassen vol blikvoedsel ingeslagen?’
Na de eerste persconferentie van Bloomberg over Sandy gingen New Yorkers dus gewoon hun dagelijkse gang. Het zal, net als vorig jaar zomer, wel loslopen. Maar langzaam drong het besef door dat Sandy Irene niet is. Nam Irene vooral hevige stortregens mee, Sandy komt met wind van orkaankracht (144 kilometer per uur) en een stormvloed van misschien wel 3,5 meter hoogte.
Werd er zaterdag nog in supermarkten tussen twee buurvrouwen gegrapt dat ‘ze wel kaartspelletjes zouden doen als de stroom uitviel’, zondag was de sfeer omgeslagen naar bloedserieus. Toen werd duidelijk dat het openbaar vervoer zou worden stilgelegd. Winkels sloten hun deuren om personeel de gelegenheid te geven om veilig naar huis te komen. Zelfs de New Yorkse beurs kondigde aan maandag en mogelijk dinsdag dicht te zijn (voor de derde keer in de geschiedenis wegens weersomstandigheden). Er ontstonden lange rijen bij supermarkten; het was zelfs dringen om winkels binnen te komen.
Dit keer is het effect van de voorzorgsmaatregelen ook voelbaar: bij Irene werd het openbaar vervoer ook stilgelegd, maar dat gebeurde op een zaterdag en op maandagochtend reed alles weer. Dit keer ontwricht het de werkweek.
Toen zelfs de alomtegenwoordige koffieketen Starbucks aankondigde alle honderden vestigingen tot nader order te sluiten, was het duidelijk: dit wordt toch weer spannend. En nu het stil is op straat, metrostations en Times Square verlaten zijn, houdt New York – en de rest van het noordoosten – toch weer de adem in.

KADER:
Ook de verkiezingscampagnes voelen de effecten van orkaan Sandy. Over precies een week is het verkiezingsdag (dinsdag 6 november). In sommige staten, waar de stembureaus al open zijn, wordt verwacht dat kiezers door het slechte weer wegblijven. Dat zou met name slecht nieuws zijn voor president Barack Obama, omdat Democraten doorgaans vaker gebruik maken van het recht om vroeg te stemmen. Geplande campagneactiviteiten van Obama, die maandag in Ohio en Florida campagne zou voeren, zijn afgelast. De president houdt vanuit het Witte Huis de storm in de gaten. Zijn uitdager Mitt Romney blijft wel campagnevoeren in Ohio. Mails waarin hij vraagt om een bijdrage aan zijn campagne, worden de komende dagen niet gestuurd naar mensen die aan de oostkust wonen. Campagnekantoren van beide kandidaten accepteren nu al giften voor de slachtoffers en schade die Sandy gaat veroorzaken.

PRESIDENTSVERKIEZINGEN – ANGST VOOR EEN HERHALING VAN 2000

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Op 7 november 2000 ging Amerika naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Pas 36 dagen later, op 12 december 2000, werd officieel bekend wie er had gewonnen. Een electoraal drama, een debacle voor de VS, het land dat zich graag presenteert als het lichtend voorbeeld van democratie. Over hoe de verkiezing van 2012 maar zo een herhaling van 2000 zou kunnen worden.

– Wat gebeurde er ook alweer in 2000?
De Democratische vicepresident Al Gore nam het op tegen de Republikein George W. Bush. Gore kreeg de meeste stemmen. Maar de kandidaat met de meeste stemmen is in de VS niet automatisch de winnaar. De president wordt namelijk gekozen in het Kiescollege, een club van afgevaardigden, zogeheten kiesmannen, uit alle staten. De kandidaat die daar 270 of meer kiesmannen achter zich weet te krijgen, wint de verkiezingen. De kiesmannen beloven hun stem uit te brengen op de kandidaat die in hun staat de meeste stemmen heeft gekregen. Ongeacht of het verschil honderdduizend, of twee stemmen is.

– Was er ook niet iets met Florida?
In die staat was het lange tijd onduidelijk wie de meeste stemmen had gekregen. Stembureaus sloegen aan het hertellen en medewerkers tuurden uren naar een biljet waar een gaatje voor Bush of Gore al dan niet helemaal was doorgeprikt. Tot vijf van de negen leden van het Hooggerechtshof besloten dat die hertelling gestaakt moest worden. Bush had een paar honderd stemmen meer, kreeg alle 25 kiesmannen uit Florida en was met 271 stemmen in het kiescollege de nieuwe president.

– In feite kozen in 2000 vijf rechters de president?
Zo zou je dat kunnen zeggen. Er kwam ook heel veel kritiek op en er gingen stemmen op het kiessysteem te veranderen, maar dat gebeurde niet.

– Dus kan het nu, twaalf jaar later, weer gebeuren?
Klopt. Lange tijd zag het ernaar uit dat president Barack Obama vrij gemakkelijk herkozen zou worden. Maar na zijn dramatische optreden tijdens het eerste presidentsdebat werden de kaarten opnieuw geschud. Nu gaan Obama en zijn Republikeinse tegenstander Mitt Romney in de peilingen nek aan nek. Rechtenprofessor Ann Lousin van de John Marshall Law School in Chicago is aan het rekenen geslagen: de kans op een herhaling acht zij 25 procent. Dat komt omdat Obama in 2008 in negen belangrijke staten tussen de 51 en 57 procent van de stemmen kreeg. Als het in een paar, of zelfs in één van die staten – Ohio is een grote kanshebber voor de rol die Florida in 2000 speelde – weer ‘too close to call’ wordt, is een herhaling van het gevecht Bush – Gore geboren.

– En dan?
Dan zou het wel eens kunnen dat Romney de meeste stemmen haalt, maar Obama president blijft. Hij zou volgens de berekeningen van Lousin wel de 270 kiesmannen kunnen krijgen die nodig zijn voor het presidentschap. In dat geval wisselen de partijen stuivertje: trok in 2000 de Republikeinse partij aan het langste eind, nu zouden dat de Democraten zijn. Eén voordeel, voorspelt Lousin: als het wéér misgaat, gaat het Amerikaanse kiessysteem zéker op de schop.

AMERIKANEN STEMMEN SOMS AL WEKEN VÓÓR VERKIEZINGEN

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Shari Ross vult deze week haar stembiljet in. Gewoon thuis in Boulder, Colorado, aan de keukentafel. ,,Daar kan ik op mijn gemak, met een kop koffie, kijken wie mijn stem krijgt en misschien nog even op internet naar meer informatie zoeken over de kandidaten. We kiezen immers veel meer dan een president.”
Ross is niet de enige die voor dinsdag 6 november, de echte verkiezingsdatum, stemt. Ook president Barack Obama gaat vandaag (donderdag) al naar de stembus in zijn thuisstad Chicago. Een historische beslissing, want het zal de eerste keer zijn dat een zittende president al vóór de verkiezingsdag zijn stem uitbrengt.
Vroeg stemmen, in een stembureau dat soms al weken voor 6 november open is, is dit jaar toegestaan in 31 staten en het hoofdstedelijke district DC. Meer dan ooit. Idaho en South Dakota waren de eersten. Daar konden inwoners al vanaf 21 september hun presidentiële stem uitbrengen.
Per brief stemmen – ooit enkel voorbehouden aan militairen – mag in 48 staten, al is in 21 staten nog wel een goed excuus nodig om niet persoonlijk naar het stemhokje te komen. Professor Seth Masket van de University of Denver vergelijkt het met het betalen van rekeningen: ,,Sommige mensen betalen meteen, anderen wachten tot de uiterste datum; zo is het ook met stemmen.”
Omdat er tijdens de komende verkiezingen op veel meer gestemd wordt dan op de presidentskandidaat alleen – Amerikanen kiezen onder andere senatoren en afgevaardigden op federaal en staatsniveau, gouverneurs, burgemeesters, rechters, openbaar aanklagers, schoolbesturen en sheriffs – kan de wachttijd in het stembureau op 6 november oplopen. Het kan dan gewoon praktischer zijn om vooraf een stembiljet aan te vragen en in je eigen tempo in te vullen.
Geschat wordt dat dit jaar 40 procent van de Amerikaanse kiezers net als Obama en Ross al vóór 6 november zijn stem uitbrengt. En dat terwijl het zwaartepunt van de presidentscampagne ligt op de laatste weken vóór de verkiezingsdag.
Voor de kiezers is dat een voordeel, voor de kandidaten kan het een nadeel zijn, zegt politicoloog Masket. ,,Er zijn op deze manier voor Romney en Obama niet zo veel mensen meer over om over te halen op hen te stemmen. Bovendien worden de effecten van de debatten en welke kandidaat daarin het beste naar voren komt minder als veel Amerikanen hun stem al hebben uitgebracht.”
Al voert de president juist campagne om iedereen zo vroeg mogelijk naar de stembus te krijgen. In 2008 heeft Obama veel stemmen gewonnen onder de vroege kiezers. Bovendien: als veel kiezers in een bepaalde staat hun stem al hebben uitgebracht, kan de Obama-campagne de aandacht op een ander cruciaal deel van het land richten.
First Lady Michelle Obama vertelde vorige week een menigte in de Amerikaanse staat Ohio, één van de staten die vroeg naar de stembus mag, nog trots dat zij per brief al op haar echtgenoot had gestemd. Via Twitter verspreidde ze een foto van haar stembiljet, net voor dat op de post ging naar haar thuisstaat Illinois.

HET GEVECHT OM DE LATINOSTEM: DE MEESTEN BLIJVEN THUIS

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
DENVER (GPD) – Nog nooit heeft Peter Castillo meegemaakt dat de presidentsverkiezing zo vaak gespreksonderwerp zijn bij zijn vrienden en familie als nu. ,,Echt iedereen heeft het er over”, zegt de Amerikaan van Mexicaanse afkomst. Castillo en zijn vriendin Joseline Acevedo zijn in Las Vegas (Nevada) geregistreerd om te stemmen. Ze zijn een uitzondering: ,,De meeste Latino’s gaan niet stemmen.”
In de campagne worden minderheden, studenten en vrouwen extra het hof gemaakt. Barack Obama en Mitt Romney beschouwen hun stemmen als doorslaggevend. Beide kandidaten dingen met name naar de hand van de grootste minderheid: de 50 miljoen Latino’s en Hispanics, Amerikanen van Midden- en Zuid-Amerikaanse komaf.
Speciaal voor hen zijn er tv-spots en folders in het Spaans. Romney zet periodiek zijn Spaanssprekende zoon Craig in. Democraat Obama lijkt de strijd om de minderheden echter te gaan winnen. Volgens peilingen zijn zwarten, studenten, vrouwen en Latino’s vooral op zijn hand. Maar niet allemaal, want veel Latino’s blijven thuis.
Neem Colorado. ,,Van de 550.000 Latino’s die in onze staat wonen, zijn er maar 300.000 geregistreerd”, constateert Guillermo Vidal, voorzitter van de Hispanic Kamer van Koophandel in Denver. In 2011 was de in Cuba geboren Vidal de eerste ‘buitenlandse’ burgemeester van de stad. ,,Ik ben het levende bewijs dat immigranten iets kunnen betekenen. Maar het lijkt alsof ze zich niet vertegenwoordigd voelen door hun regering.”
Castillo beaamt dat. ,,Vooral de Chicano’s (kinderen van illegale immigranten die in de VS geboren zijn en daardoor Amerikaan) gaan vaak niet stemmen.” Volgens zijn vriendin komt dat omdat Obama een aantal van zijn beloften, zoals een hervorming van het immigratiebeleid en een paspoort voor kinderen van illegale immigranten, niet is nagekomen. ,,Ze beloven van alles, maar we moeten nog maar zien wat ze waar maken.”
Volgens Luis Valera, verbonden aan de Universiteit van Nevada, zijn presidentskandidaten al sinds begin jaren negentig actief op zoek naar de Latinostem. ,,George W. Bush was na Reagan de eerste Republikein die de Latino’s wist te bereiken. Hij kreeg in 2004 meer dan 40 procent van hun stemmen.” Romney kan dat wel vergeten, weet Valera. ,,In de voorverkiezingen moest hij rechtse standpunten innemen, ook over immigratie. Hij riep illegale immigranten bijvoorbeeld op zichzelf uit te zetten. Daarmee heeft hij veel Latino’s afgeschrikt. Daarnaast is Obama in het voordeel, omdat veel meer Latino’s zich als Democraat hebben geregistreerd.”
Niet iedereen. Adam Orozco, die met zijn blauwe ogen en blanke huid niet snel voor een Latino wordt aangezien, is trots op zijn Cubaanse afkomst. Hij stemt op Romney. ,,Juist omdat Obama zijn beloftes niet is nagekomen.”