(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) _ Het kost 14 miljard dollar (11 miljard euro), maar dan staan er tegen 2017 ook twee nieuwe reactoren bij een kerncentrale in Georgia die bestand moeten zijn tegen aardbevingen, vliegtuigcrashes, terreuraanslagen en langdurige stroomuitval. De kerncentrale, die door de uitbreiding de grootste van het land wordt, kan een miljoen woningen van elektriciteit voorzien.
Terwijl een groot deel van de wereld na de kernramp in het Japanse Fukushima de plannen voor nieuwe kerncentrales in de ijskast zet, worden er in de VS voor het eerst sinds 1978 nieuwe reactoren gebouwd. Het land moet de uitstoot van broeikasgassen (CO2) verminderen en zoekt naarstig naar schone energie. Voor zo min mogelijk geld.
Kolencentrales zijn te vervuilend. Groene energie uit wind of zonlicht is een alternatief. Maar na een miljardeninvestering levert dat slechts een paar procent van de energiebehoefte op. Daarnaast is het onbetrouwbaar: waait het niet of verdwijnt de zon achter de wolken, dan wordt er minder energie opgewekt.
Kernenergie – met 100 centrales verantwoordelijk voor 20 procent van de elektriciteit in de VS – is ook schoon. Maar angst voor een kernramp zorgde dat er ruim dertig jaar geen vergunning voor nieuwe reactoren werd afgegeven. In 1979 kwam er nucleair materiaal vrij bij een gedeeltelijke kernsmelting in Three Mile Island, Pennsylvania. Er vielen geen doden, maar de schrik zat er in. De kernramp in Tsjernobyl in 1986 zorgde ervoor dat in Amerika plannen in de onderste la verdwenen.
Maar nu, nog geen jaar na de ramp in Fukushima, is kernenergie geen taboe meer. Kernfysicus Mujid Kazimi, hoogleraar verbonden aan het prestigieuze Massachusetts Institute of Technology (MIT), vindt dat logisch. ,,Zelfs het grootste incident in de VS heeft laten zien dat ongelukken in kerncentrales niet altijd dodelijk zijn. De reactor in Midland, Michigan was niet berekend op een aardbeving zoals die van augustus 2011, maar er was geen schade. Er zijn meerdere orkanen over Florida getrokken, zonder dat die schade toebrachten aan de kerncentrales daar. En de nieuwste reactoren zijn veilig.”
Deze stelling wordt in twijfel getrokken door de voorzitter van de commissie die kernenergie in de VS reguleert, die als enige tegen de bouw van de nieuwe kernreactoren stemde. Hij wilde garanties dat bij de nieuwe kerncentrales de veiligheidsaanbevelingen van na Fukushima toegepast zouden worden. Tien anti-kernenergiegroepen hebben om die reden aangekondigd de vergunning voor Georgia bij de rechter aan te vechten.
Daarnaast heeft de VS nog geen oplossing voor het kernafval. Dat wordt nu opgeslagen. De nieuwe vergunning betekent niet dat de VS nu vol inzet op kernenergie. De bouw van nieuwe reactoren is duur, waardoor het goedkopere aardgas een grote concurrent is. Probleem bij gas: de voorraden zijn niet eeuwig. En dus komen de Amerikanen weer terug bij kernenergie.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Een rat loopt over het perron en doet een wachtende man verbaasd opkijken. Een dode rat in een hoekje van een metrostation. Een rat die snuffelt – of likt – aan een blikje bier. Deze foto’s van de rattenplaag in de New Yorkse metro kunnen een maand lang gratis openbaar vervoer opleveren.
Zolang metro in New York bestaat, zijn er ratten te vinden. Wachtende reizigers worden regelmatig geconfronteerd met het grijze knaagdier, dat een lege zak van McDonald’s of een wikkel van een reep Snickers plots laat bewegen voor er zelf onder op te duiken.
Dat afval is juist het probleem, vertelt Jim Gannon van de vakbond voor transportpersoneel. Het vuilnis, meestal etensresten, blijft vaak dagen liggen voordat het wordt opgehaald door de servicetreinen van transportmaatschappij MTA. Daar komen ratten massaal op af.
Een woordvoerder van MTA weigert commentaar. ,,Ze hopen dat het vanzelf over gaat”, zegt Gannon. Zijn vakbond riep een fotowedstrijd uit om het probleem aan de kaak te stellen. Degene die de vieste, naarste, engste foto van een rat op www.ratfreesubways.com zet, wordt beloond met een maandkaart voor onbeperkt reizen, ter waarde van 104 dollar (79 euro).
De rattenplaag valt namelijk ook reizigers op. In september werd een wachtende vrouw in haar voet gebeten. Vorig jaar liet een YouTube-filmpje een rat zien die in de treinstel het been van een slapende man opklimt en aan zijn gezicht snuffelt.
Maar het personeel heeft de meeste last van de rattenplaag. Op sommige stations moeten medewerkers handschoenen en hoge schoenen dragen om zich tegen de scherpe tanden van de ratten en de ziektes die zij verspreiden te beschermen.
De vakbond hoopt dat de site MTA ertoe beweegt vaker afval op te ruimen, gaten in metrostations te dichten en vaker de ongediertebestrijder in te schakelen. Inmiddels heft MTA extra geld vrijgemaakt voor twee extra servicetreinen die afval op metrostations moeten ophalen.

De primarytournee gaat morgen (dinsdag) verder in Florida. Ook naar die staat nemen de kandidaten hun echtgenotes en kinderen mee.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Ann Romney lacht verlegen en pakt de microfoon met twee handen vast. Ze vertelt over haar vijf zonen en over haar rol als kapitein op het gezinsschip. De vrouw van presidentskandidaat Mitt Romney lijkt nerveus, alsof ze daar in een fabriekshal voor het eerst een mensenmassa toespreekt. Het is gespeeld. Zij is altijd degene die haar man introduceert.
,,Het is een slimme manier om de kandidaten menselijk te maken”, stelt hoogleraar Jennifer Lawless, gespecialiseerd in de rol van vrouwen in de politiek. ,,Familieleden laten zien dat een kandidaat meer is dan alleen een politicus, hij is een echtgenoot, een vader.”
Want niet alleen de echtgenotes, ook hun kinderen zijn in deze campagne zichtbaarder dan ooit. ,,Kinderen hebben een verwachtende werking op kiezers, vooral op vrouwen”, weet presidentieel historicus Doug Wead. Hij schreef het boek ‘All the President’s Children’ en ontdekte dat het terug te herleiden valt naar George Washington, de eerste president van de VS. ,,Die liet zich doorgaans vergezellen door zijn stiefzoon.” Wead, die werkte als assistent van president George Bush senior, zegt dat  loyaliteit een grote factor is. ,,Er zijn duizenden mensen nodig om een campagne te runnen en familie kun je sowieso vertrouwen.”
Wead geeft nu advies aan kandidaat Ron Paul, die 54 jaar getrouwd is met Carol, vijf kinderen heeft en 18 kleinkinderen. Allemaal hebben ze een rol achter de schermen, vertelt Wead. Maar zijn zoon, senator Rand Paul is degene die hem doorgaans introduceert. ,,Ron is 76 en laat hiermee zien dat Rand zijn troonsopvolger is. De kiezers zien zo de toekomst van zijn campagne.”
De kinderen worden ook strategisch ingezet. Santorum legt uit waarom hij de hervorming van de gezondheidszorg wil terugdraaien door over de ernstige chromosoomafwijking van zijn drie jaar oude dochter te vertellen. En toen ex-vrouw Marianne tijdens een interview vertelde dat Gingrich haar om een open huwelijk vroeg, waren het zijn twee volwassen dochters die tot zijn verdediging kwamen. ,,Zijn dochters kennen hem het best. Als zij zeggen dat hun vader veranderd is, dan geloven kiezers dat”, verklaart Wead.
De enige vrouw die altijd op de voorgrond staat, maar nooit op de voorgrond treedt, is Callista, de vrouw van Gingrich. Zij neemt vrijwel nooit het woord. Als ze spreekt, is het over haar liefde voor de kunsten – ze speelt piano en hoorn – niet bepaald een thema dat de Republikeinen omarmen. Meestal kijkt ze, met perfect gekapt blond haar, vaak gekleed in iets roods, haar man bewonderend aan, klinkt instemmend en klapt.
Daarmee verschilt ze van Ann Romney. ,,Als er straks in meerdere staten tegelijk campagne gevoerd gaat worden, heeft zij het in zich om als plaatsvervanger van Mitt Romney op te treden,” voorspelt professor Lawless. Wead ziet die rol ook voor de vijf zonen. ,,Ze bereik je toch vijf keer meer kiezers dan wanneer je alleen op pad gaat.”

KADER
Hoe Florida de helft van de gedelegeerden kwijtraakte
In Florida, een grote staat met veel inwoners, vallen veel gedelegeerden te verdienen. Die hebben de Republikeinse presidentskandidaten nodig om straks tijdens het partijcongres in augustus de nominatie te verdienen. Dit jaar heeft de ‘Sunshine State’ echter iets minder invloed. Omdat Florida tegen de regels van het Republikeinse partijbestuur de voorverkiezing vóór 1 maart houdt, pakt de partij de helft van de 99 gedelegeerden. Florida houdt nu maar 50 gedelegeerden over. Die gaan wel allemaal naar de winnaar.
Ook New Hampshire en South Carolina, die hun primaries vóór 1 februari hielden, verloren zo de helft van de gedelegeerden. Straks staat Arizona en Michigan nog dezelfde straf te wachten. De partij doet dit om de race om de Republikeinse uitdager van Barack Obama zo lang mogelijk spannend te houden. Om te voorkomen dat staten over elkaar heen buitelen om de eerste te zijn die de primary houdt, moeten de staten die vóór 1 april naar de stembus gaan hun gedelegeerden proportioneel verdelen. De meeste gaan naar de winnaar, maar ook de nummers 2 en 3 kunnen gedelegeerden winnen (Florida vormt om onduidelijke redenen een uitzondering op die regel).
De staten ondergaan hun straf zonder te klagen. Een vroege voorverkiezing betekent immers veel meer aandacht én invloed. Niemand is benieuwd naar de voorverkiezing in Utah, die pas eind juni wordt gehouden. Dan is de winnaar van de Republikeinse strijd waarschijnlijk al lang bekend.

© Ron Wurzer for Starbucks

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Verlangend kijkt een blonde dame naar haar grote beter vanille-cappuccino. ,,Daar zou ik best een scheut likeur in kunnen gebruiken”, zucht de New Yorkse terwijl ze naar haar kantoor in gebouwencomplex Rockefeller Center snelt.
De koffiehuizen van Starbucks zijn voor veel Amerikanen een ontmoetingsplek: ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds. Maar meer dan koffie (weliswaar in tientallen variaties), thee en sap is er niet te krijgen. Daarom wil Starbucks dat klanten dit jaar in een kleine twintig vestigingen ook een glas pinot noir of een flesje bier kunnen bestellen.
Op verzoek van klanten introduceerde Starbucks al in 2010 alcohol in vijf koffiehuizen in bakermat Seattle en Portland. Het werd een succes, zegt een woordvoerder. ,,Mensen vonden het prettig om na het werk te relaxen met een glas wijn in plaats van koffie.”
De koffiehuizen waar ook alcohol wordt geserveerd (vaak pas in de middag, conform de regels in de verschillende steden), zijn anders ingericht. Er is meer ruimte, staan luxere stoelen en in één van de vestigingen in Seattle is er voor extra sfeer een open haard.
In het noorden van Manhattan zitten twintigers John Nesbit en Chloe Lusher op een bankje voor een Starbucks hun koffie te drinken. Zij zouden ’s avonds best een biertje willen bestellen bij het koffiehuis. ,,Er is een markt voor”, vindt Nesbit. ,,Nu moet je naar een drukke bar of restaurant als je buiten de deur alcohol wilt drinken”, vult Lusher aan. ,,Ik zie mezelf best met een wijntje relaxen in een fauteuil bij Starbucks.”
Voorlopig zijn wijn en bier alleen te koop in bepaalde vestigingen in de regio Zuid-Californië en de steden Chicago en Atlanta. De zegsman meldt dat er nog geen plannen zijn om alcohol in de rest van het land op het menu te zetten.
De koffieketen onthulde vorig jaar een nieuw logo waarin de woorden ‘Starbucks Coffee’ waren verdwenen. Het bedrijf kondigde toen al aan in de toekomst ook andere producten te willen verkopen.

(Van onze correspondent Hanneke Keultjes)
NEW YORK (GPD) – Terug naar een Amerika waar hard werken loont, waar je een eigen huis kunt kopen en waar je alles kunt bereiken door het simpelweg te willen. Dat land, waar de American Dream nog werkelijkheid kan worden, is in een notendop wat president Barack Obama met zijn blauwdruk voor een bestendige economie wil bereiken.
Al twee keer lichtte president Barack Obama een tipje van de sluier op over zijn derde State of the Union die hij dinsdagavond (lokale tijd) uitspreekt. In een toespraak met een populistisch tintje in Kansas, begin december, zei hij dat de toenemende inkomensongelijkheid een bedreiging vormt voor de middenklasse. In een videoboodschap, die zaterdag werd gemaild naar aanhangers, zei hij een Amerika te willen waarin iedereen een eerlijke kans krijgt.
In het jaar van de presidentsverkiezingen zullen geen grote nieuwe maatregelen door het congres worden aangenomen. Er is door het enorme begrotingstekort geen geld voor en in het Huis van Afgevaardigden hebben de Republikeinen de touwtjes in handen. Die hebben er belang bij om het Obama zo moeilijk mogelijk te maken. Van zijn plannen voor afgelopen jaar kwam vanwege de impasse in het congres ook bitter weinig terecht, concludeerde de Washington Post gisteren na onderzoek.
Dit jaar zal het Obama minder uitmaken. De jaarlijkse rapportage van de staat van het land is weliswaar in de Amerikaanse grondwet vastgelegd, maar dit jaar gebruikt Obama het als campagnemiddel waarmee hij laat zien wat er tijdens deze verkiezingen echt belangrijk is: de economie. En dus ontvouwt hij morgen (dinsdag) plannen om die economie er bovenop te helpen – voor nu en voor de toekomst.
In zijn videoboodschap van zaterdag sprak Obama over ‘een Amerika waarin hard werken wordt beloond’ en waar voor iedereen dezelfde regels gelden. Daarin past geen belastingvoordeel voor de allerrijksten, wat de Republikeinen altijd hebben verdedigd omdat het volgens hen leidt tot meer investeringen, maar wel belastingaftrek voor iedereen met een baan.
Obama hoopt zich zo te presenteren als de president die het goed voor heeft met de middenklasse, de ‘blue-collar workers’, terwijl de Republikeinen zich alleen bekommeren om de rijke elite. Maar ook de Republikeinse presidentskandidaat Newt Gingrich, die zaterdag verrassend de voorverkiezingen in South Carolina won, profileert zich inmiddels op dat vlak.